{"id":1137,"date":"2015-04-23T14:54:36","date_gmt":"2015-04-23T14:54:36","guid":{"rendered":"http:\/\/www.enago.com.tr\/blog\/?p=1137"},"modified":"2018-12-27T08:46:21","modified_gmt":"2018-12-27T05:46:21","slug":"veri-paylasimi-yapmak-iyi-midir-yoksa-kotu-mu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.enago.com\/academy\/tr\/veri-paylasimi-yapmak-iyi-midir-yoksa-kotu-mu\/","title":{"rendered":"Veri Payla\u015f\u0131m\u0131 Yapmak \u0130yi midir yoksa K\u00f6t\u00fc m\u00fc?"},"content":{"rendered":"<p>Bilginin herkes i\u00e7in ula\u015f\u0131labilir olmas\u0131 laz\u0131md\u0131r. Bu y\u00fczden \u00f6ncelikle veri payla\u015f\u0131m\u0131na bu a\u00e7\u0131dan bakmam\u0131z gerekir. Toplanan veriyi kendi i\u00e7in saklayan ve kendi avantajlar\u0131na kullanmak isteyen ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar mutlaka vard\u0131r, fakat veri payla\u015f\u0131m\u0131n\u0131n desteklenmesi onlar i\u00e7in de ileride hem zamandan hem de paradan tasarruf sa\u011flayacakt\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Neden veri payla\u015f\u0131m\u0131 yapmal\u0131y\u0131z?<\/strong><br \/>\nBilimsel \u00e7al\u0131\u015fmalar yeniden \u00fcretilebilirdik ile ilgilidir. Yani sizin ortaya \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131n\u0131z sonu\u00e7lar\u0131 ba\u015fkas\u0131 \u00e7\u0131karam\u0131yorsa sonu\u00e7lar\u0131n\u0131z ge\u00e7ersiz say\u0131l\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc veri \u00fcst\u00fcnden yap\u0131lan analizler a\u015fa\u011f\u0131 yukar\u0131 ayn\u0131 sonu\u00e7lar\u0131 verir. Fakat burada dikkat edilmesi gereken nokta ara\u015ft\u0131rman\u0131n ayn\u0131 veriler ile yap\u0131lmas\u0131d\u0131r. K\u0131sacas\u0131 orijinal veriler kullan\u0131lmal\u0131d\u0131r. Bunun da tek yolu toplanan verilerin payla\u015f\u0131lmas\u0131 ve t\u00fcm ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n kullan\u0131m\u0131na a\u00e7\u0131k olmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Veri payla\u015f\u0131m\u0131 akademik sahtek\u00e2rl\u0131\u011f\u0131 \u00f6nler.\u00a0 Veri payla\u015f\u0131m\u0131 yap\u0131lmas\u0131n\u0131n bir di\u011fer \u00f6nemli yan\u0131 budur. \u00c7\u00fcnk\u00fc ayn\u0131 veri setlerinin kullan\u0131lmas\u0131 sonucu benzer sonu\u00e7lar ortaya \u00e7\u0131kmal\u0131d\u0131r. Ayn\u0131 zamanda e\u011fer bir hata varsa di\u011fer ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n ortaya koydu\u011fu sonu\u00e7lar ile k\u0131yaslan\u0131p bu hata bulunabilir. Bu y\u00f6ntem ara\u015ft\u0131rma sonu\u00e7lar\u0131 \u00fczerinde hata bulma konusunda da olduk\u00e7a \u00f6nemlidir.<\/p>\n<p>Zamandan ve paradan tasarruf da veri payla\u015f\u0131m\u0131n\u0131n sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 yararlardan biridir. E\u011fer hipotezinizi test etmek i\u00e7in veriye ihtiyac\u0131n\u0131z varsa ve bu veri h\u00e2lihaz\u0131rda mevcutsa neden tekrar toplamak i\u00e7in kendi kaynaklar\u0131n\u0131z\u0131 harcayas\u0131n\u0131z ki?<\/p>\n<p>Veri payla\u015f\u0131m\u0131 \u00e7al\u0131\u015fman\u0131z\u0131n <a title=\"Bilimsel Sahtecili\u011fin Etkileri Nelerdir?\" href=\"https:\/\/www.enago.com.tr\/blog\/bilimsel-sahteciligin-etkileri-nelerdir\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">\u015feffaf ve g\u00fcvenilir<\/a> oldu\u011fu konusunda da olumlu bir imaj \u00e7izer. E\u011fer toplad\u0131\u011f\u0131n\u0131z veriler herkese a\u00e7\u0131ksa kimse sizi buldu\u011funuz sonu\u00e7lar ve toplad\u0131\u011f\u0131n\u0131z kan\u0131tlar konusunda su\u00e7layamaz. \u00d6rne\u011fin ben T\u00fcrkiye\u2019de bulunan internet \u015firketleri \u00fczerine haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131m kendi y\u00fcksek lisans tezimde, toplad\u0131\u011f\u0131m t\u00fcm verileri ve analiz sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 payla\u015fm\u0131\u015ft\u0131m. B\u00f6ylece hem ne kadar ki\u015fiyi ve \u015firketi kapsayan bir ara\u015ft\u0131rma yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131 hem de toplad\u0131\u011f\u0131m veri sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n \u015feffafl\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6stermi\u015f oldum.<\/p>\n<p>T\u00fcm bunlar\u0131n yan\u0131nda veri payla\u015f\u0131m\u0131na \u00e7ok olumlu yakla\u015fmayan ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar da var. Kendi ara\u015ft\u0131rmalar\u0131nda bir hata bulunmas\u0131 ve sonu\u00e7lar\u0131n manip\u00fcle edilme korkusu baz\u0131 bilim insanlar\u0131n\u0131 bu konuda engelliyor. Asl\u0131nda bu korku \u00e7ok da yersiz de\u011fil \u00e7\u00fcnk\u00fc akademi b\u00fct\u00e7elerinin d\u00fc\u015fmesi ve rekabetin olduk\u00e7a y\u00fckseldi\u011fi bu alanda kuyunuzu kazmak isteyenler olabilir. Fakat yine de ara\u015ft\u0131rma sonu\u00e7lar\u0131n\u0131zdan eminseniz veri payla\u015f\u0131m\u0131 yapman\u0131n pozitif etkisi \u00e7ok daha fazlad\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Veri al\u0131nt\u0131laman\u0131n avantajlar\u0131<\/strong><br \/>\nVeri payla\u015f\u0131m\u0131 ve verinin uygun kullan\u0131m\u0131n\u0131 te\u015fvik etmek amac\u0131yla veriye at\u0131f veya al\u0131nt\u0131lama da ara\u015ft\u0131rma fonlar\u0131, veri y\u00f6neticileri, k\u00fct\u00fcphaneciler, <a title=\"Akademik Yay\u0131nc\u0131l\u0131kta Zorlama At\u0131f\" href=\"https:\/\/www.enago.com.tr\/blog\/akademik-yayincilikta-zorlama-atif\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">dergi edit\u00f6rleri<\/a> ve ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n kendileri d\u00e2hil bir\u00e7ok akademisyen taraf\u0131ndan te\u015fvik ediliyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc al\u0131nt\u0131lama yapmak ara\u015ft\u0131rmac\u0131 i\u00e7in de verinin nas\u0131l bir etki yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 izlemesine olanak sa\u011fl\u0131yor. Veri al\u0131nt\u0131lamas\u0131, verinin yeri ve veri setleri hakk\u0131nda bilgi sa\u011flayarak da bilimsel i\u00e7eri\u011fin ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamaya yard\u0131mc\u0131 olur.<\/p>\n<p>Sonu\u00e7 olarak hem veri payla\u015f\u0131m\u0131 hem de veri al\u0131nt\u0131lamas\u0131 verinin kolayca bulunmas\u0131n\u0131 ve kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in veri \u00fcreticisi ve kullan\u0131c\u0131s\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan iyi bir \u015feydir. Bu, bilimsel a\u00e7\u0131dan \u00f6nemli olan verilerin toplanmas\u0131 ve d\u00fczenli olarak ar\u015fivlenmesi konusunda bir\u00e7ok ara\u015ft\u0131rmac\u0131ya da cesaret verir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bilginin herkes i\u00e7in ula\u015f\u0131labilir olmas\u0131 laz\u0131md\u0131r. Bu y\u00fczden \u00f6ncelikle veri payla\u015f\u0131m\u0131na bu a\u00e7\u0131dan bakmam\u0131z gerekir. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1741,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[1504,1503],"tags":[1605,1617],"ppma_author":[],"class_list":["post-1137","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-phds-postdocs","category-career-corner","tag-research-data-management","tag-big-data"],"acf":[],"single_webinar_page_date":null,"single_webinar_page_time":null,"session_agenda":null,"who_should_attend_this_session":null,"about_the_speaker_field":null,"co-webinar-sec":null,"co_webinar_sec_one":null,"speaker-name":null,"webinar-date":null,"webinar-time":null,"webinar-s-image":null,"custum_webinar_category":null,"authors":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.enago.com\/academy\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1137","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.enago.com\/academy\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.enago.com\/academy\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enago.com\/academy\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1741"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enago.com\/academy\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1137"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.enago.com\/academy\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1137\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":20884,"href":"https:\/\/www.enago.com\/academy\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1137\/revisions\/20884"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.enago.com\/academy\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1137"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enago.com\/academy\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1137"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enago.com\/academy\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1137"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enago.com\/academy\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=1137"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}