{"id":1395,"date":"2015-05-11T06:02:04","date_gmt":"2015-05-11T06:02:04","guid":{"rendered":"http:\/\/www.enago.com.tr\/blog\/?p=1395"},"modified":"2021-04-28T16:57:15","modified_gmt":"2021-04-28T13:57:15","slug":"hatali-hakem-denetimi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.enago.com\/academy\/tr\/hatali-hakem-denetimi\/","title":{"rendered":"Hatal\u0131 Hakem Denetiminin Bilimsel G\u00fcvenilirlik \u00dczerindeki Etkileri"},"content":{"rendered":"<p>Blogumuzu takip edenler bilirler, <a title=\"\u00c7ift-K\u00f6r Hakem De\u011ferlendirmesi Y\u00f6nteminin Dezavantajlar\u0131\" href=\"https:\/\/www.enago.com.tr\/blog\/cift-kor-hakem-degerlendirmesi-yonteminin-dezavantajlari\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">hakem denetimi<\/a> ile ilgili ge\u00e7ti\u011fimiz s\u00fcre boyunca bir\u00e7ok yaz\u0131 yay\u0131nlad\u0131k. Ka\u00e7\u0131ranlar i\u00e7in k\u0131saca tekrar etmek gerekirse hakem denetimi bir akademik \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n ayn\u0131 alanda uzman ki\u015filer taraf\u0131ndan incelenmesidir. Bu inceleme de \u00f6zellikle yazar ile herhangi bir ba\u011f\u0131 bulunmayan tarafs\u0131z bir denetim grubu taraf\u0131ndan yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. Bu denetimden ge\u00e7en ara\u015ft\u0131rmalar yay\u0131nc\u0131lar taraf\u0131ndan g\u00fcvenilir kabul edilir. Fakat hatal\u0131 hakem denetimi i\u015fleri tamamen ters d\u00fcz edebilir.<\/p>\n<div id=\"om-fiuya1iydgqr7bdkoezx-holder\"><\/div>\n<p><script type=\"text\/javascript\" src=\"https:\/\/a.omappapi.com\/app\/js\/api.min.js\" data-campaign=\"fiuya1iydgqr7bdkoezx\" data-user=\"41855\" async><\/script><\/p>\n<p><strong>Bilimsel G\u00fcvenilirlik Nedir?<\/strong><br \/>\nBilimsel g\u00fcvenilirlik ad\u0131 \u00fcst\u00fcnde tamamen g\u00fcven ile alakal\u0131 bir durumdur. Bir bilim insan\u0131n\u0131n bilimsel g\u00fcvenilirli\u011fini ortaya koydu\u011fu arg\u00fcmanlar\u0131n mant\u0131ksal yap\u0131s\u0131n\u0131 inceleyerek bulabilirsiniz. Yani buldu\u011fu veriler ile ortaya koydu\u011fu arg\u00fcmanlar aras\u0131nda mant\u0131kl\u0131 bir ili\u015fki olmal\u0131d\u0131r. Ayr\u0131ca hipotezini net bir \u015fekilde a\u00e7\u0131klamal\u0131, do\u011fru veya yanl\u0131\u015f \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kabilecek verilere g\u00f6re olas\u0131 bir sonu\u00e7 belirlemelidir.<\/p>\n<p>Hakem denetimi yazar\u0131n bu yakla\u015f\u0131mlar\u0131n\u0131 ve verilerini incelemek ve kontrol etmek i\u00e7in olu\u015fturulmu\u015f bir kontrol s\u00fcrecidir. Burada bir hata yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda bilerek veya bilmeyerek yazar\u0131n bilimsel g\u00fcvenilirli\u011fine ve sayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131na b\u00fcy\u00fck zarar verilmi\u015f olur. \u0130ster gen\u00e7 bir akademik ara\u015ft\u0131rmac\u0131 ister tecr\u00fcbeli bir bilim insan\u0131 olsun, hakem denetiminde bir hata \u00e7\u0131karsa bu her zaman bir ku\u015fkuya neden olacakt\u0131r.<\/p>\n<p>Hakem denetiminden yap\u0131lan hatalar yazar \u00fcst\u00fcnde bilimsel bir g\u00fcvensizlik olu\u015fturaca\u011f\u0131 gibi daha \u00f6nce yay\u0131nlanm\u0131\u015f ara\u015ft\u0131rma ve makaleleri \u00fczerinde de bir ku\u015fku uyand\u0131racakt\u0131r. E\u011fer hatal\u0131 bir de\u011ferlendirme sonucu yaz\u0131da bir eksik g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f ya da tam tersi hatal\u0131 verilere dayanan bir ara\u015ft\u0131rma denetimden tamamen temiz \u00e7\u0131km\u0131\u015f ise bu hem yazar hem de denetimi yapan akademisyen i\u00e7in bilimsel anlamdan bir d\u00fc\u015f\u00fc\u015fe neden olur.<\/p>\n<p><strong>Baz\u0131 hatalar \u00f6ld\u00fcrebilir!<\/strong><br \/>\n\u0130\u015fin akademik sayg\u0131nl\u0131k meselesini ge\u00e7ersek \u00f6n\u00fcm\u00fczde daha \u00f6nemli bir sorun daha g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. O da yap\u0131lan hatalar\u0131n \u00f6l\u00fcme sebebiyet verme olas\u0131l\u0131\u011f\u0131. \u00d6rne\u011fin akustik konusunda yap\u0131lan bir ara\u015ft\u0131rmada kullan\u0131lan vibrasyon teknikleri de\u011ferlendirme sonucu hatal\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131 ve yazara geri g\u00f6nderildi. Evet, bu bir sorun fakat bir de \u015funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn, y\u0131ll\u0131k milyarlarca dolar b\u00fct\u00e7elere sahip biomedikal laboratuvarlar ara\u015ft\u0131rmalar\u0131nda bir hata yapsa ve hatal\u0131 <a href=\"https:\/\/www.enago.com.tr\/publication-support\/peer-review-service.htm\" data-internallinksmanager029f6b8e52c=\"36\" title=\"Hakem De\u011ferlendirmesi\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">hakem de\u011ferlendirmesi<\/a> sonucu bu ara\u015ft\u0131rma tamamen do\u011fru say\u0131lsa neler olur? Sizce bu insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 do\u011frudan ilgilendiren bir sorun olmaz m\u0131?<\/p>\n<p>Hakem denetiminin ne kadar etkin oldu\u011funa dair elimizde \u00e7ok az kan\u0131t var fakat kusurlar\u0131na dair de bir o kadar \u00e7ok kan\u0131t\u0131m\u0131z var. Baz\u0131 kusurlar\u0131n ve doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n tespiti konusunda yarars\u0131z olmas\u0131n\u0131n yan\u0131nda hakem denetimi pahal\u0131, yava\u015f, \u00f6nyarg\u0131 e\u011filimli ve kolayca istismar edilebilen bir y\u00f6ntem yani bir \u00e7e\u015fit piyango olarak g\u00f6r\u00fclebilir.<\/p>\n<p>Bu konuda yazarlara ve ara\u015ft\u0131rmac\u0131lara da sorumluluklar d\u00fc\u015f\u00fcyor. Detayl\u0131 ve s\u0131k\u0131 bir hakem denetimi i\u00e7in ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar kulland\u0131klar\u0131 t\u00fcm metrikleri ve verileri ortaya koymal\u0131d\u0131rlar. <a title=\"Bir Yay\u0131nc\u0131dan \u00c7al\u0131\u015fman\u0131z\u0131 \u00dccretsiz Yay\u0131nlama Teklifi Gelirse Ne Yapars\u0131n\u0131z?\" href=\"https:\/\/www.enago.com.tr\/blog\/bir-yayincidan-calismanizi-ucretsiz-yayinlama-teklifi-gelirse-ne-yaparsiniz\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Yay\u0131nevleri<\/a> de ara\u015ft\u0131rmalarda kullan\u0131lan t\u00fcm verilerin kamuya a\u00e7\u0131k hale gelmesi i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fmalar ba\u015flatmal\u0131 ve bu konuda yazarlar\u0131 te\u015fvik etmeliler.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Blogumuzu takip edenler bilirler, hakem denetimi ile ilgili ge\u00e7ti\u011fimiz s\u00fcre boyunca bir\u00e7ok yaz\u0131 yay\u0131nlad\u0131k. Ka\u00e7\u0131ranlar [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1741,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[1499,1495],"tags":[1581,1580],"ppma_author":[],"class_list":["post-1395","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-understanding-ethics","category-publishing-research","tag-importance-of-research-ethics","tag-ethics-misconduct"],"acf":[],"single_webinar_page_date":null,"single_webinar_page_time":null,"session_agenda":null,"who_should_attend_this_session":null,"about_the_speaker_field":null,"co-webinar-sec":null,"co_webinar_sec_one":null,"speaker-name":null,"webinar-date":null,"webinar-time":null,"webinar-s-image":null,"custum_webinar_category":null,"authors":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.enago.com\/academy\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1395","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.enago.com\/academy\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.enago.com\/academy\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enago.com\/academy\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1741"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enago.com\/academy\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1395"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.enago.com\/academy\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1395\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":29590,"href":"https:\/\/www.enago.com\/academy\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1395\/revisions\/29590"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.enago.com\/academy\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1395"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enago.com\/academy\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1395"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enago.com\/academy\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1395"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enago.com\/academy\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=1395"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}