{"id":1509,"date":"2015-05-16T06:42:26","date_gmt":"2015-05-16T06:42:26","guid":{"rendered":"http:\/\/www.enago.com.tr\/blog\/?p=1509"},"modified":"2021-04-28T16:52:24","modified_gmt":"2021-04-28T13:52:24","slug":"hatali-arastirmalari-azaltmak-icin-neler-yapilmalidir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.enago.com\/academy\/tr\/hatali-arastirmalari-azaltmak-icin-neler-yapilmalidir\/","title":{"rendered":"Hatal\u0131 Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 Azaltmak \u0130\u00e7in Neler Yap\u0131lmal\u0131d\u0131r?"},"content":{"rendered":"<p>Akademik ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n kendilerine \u00f6zel baz\u0131 temel de\u011ferleri vard\u0131r. Do\u011fruluk, b\u00fct\u00fcnl\u00fck, ge\u00e7erlilik gibi kavramlar bunlardan baz\u0131lar\u0131d\u0131r. Fakat gelin g\u00f6r\u00fcn ki g\u00fcnden g\u00fcne artan akademik makale ve ara\u015ft\u0131rma say\u0131s\u0131 ile akademisyenlere bu konuda yap\u0131lan bask\u0131lar bir tak\u0131m problemleri de beraberinde getirmeye ba\u015flad\u0131. Asl\u0131nda bu problem iki y\u00f6nl\u00fc \u00e7\u00fcnk\u00fc ara\u015ft\u0131rma kalitesi ve anlat\u0131m kabiliyetinin yan\u0131nda art\u0131k bir akademisyenin itibar\u0131 ne kadar s\u0131kl\u0131kla ara\u015ft\u0131rma yay\u0131nlad\u0131\u011f\u0131 ile de do\u011fru orant\u0131l\u0131 olarak de\u011fi\u015fiyor.<\/p>\n<div id=\"om-dfkezcblxflckadbahas-holder\"><\/div>\n<p><script type=\"text\/javascript\" src=\"https:\/\/a.omappapi.com\/app\/js\/api.min.js\" data-campaign=\"dfkezcblxflckadbahas\" data-user=\"41855\" async><\/script><\/p>\n<p>Y\u0131llar ge\u00e7tik\u00e7e akademik dergiler artarken burada yay\u0131nlanan ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 kontrol edecek <a title=\"Hatal\u0131 Hakem Denetiminin Bilimsel G\u00fcvenilirlik \u00dczerindeki Etkileri\" href=\"https:\/\/www.enago.com.tr\/blog\/hatali-hakem-denetimi\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">hakemlerin<\/a> say\u0131s\u0131 ayn\u0131 oranda artmad\u0131. Bunun sonucu sizce ne oldu? Ben s\u00f6yleyeyim, ba\u015ftan savma ve sahte ara\u015ft\u0131rmalar! Buna bir de dergilerin ilk biz yay\u0131nlayal\u0131m hevesi ile ara\u015ft\u0131rmac\u0131lara yapt\u0131\u011f\u0131 bask\u0131lar eklenince ortaya do\u011fal olarak k\u00f6t\u00fc sonu\u00e7lar \u00e7\u0131kt\u0131. Peki, bu durumla nas\u0131l ba\u015fa \u00e7\u0131k\u0131l\u0131r?<\/p>\n<p><strong>Performans \u00f6l\u00e7\u00fcmleri de\u011fi\u015fmeli<\/strong><br \/>\nAkademik ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n performans metriklerini de\u011fi\u015ftirmek veya g\u00fcncellemek bu konuda at\u0131labilecek \u00f6nemli ad\u0131mlardan biridir. \u00d6rne\u011fin \u00e7o\u011fu \u00fclkede bir ara\u015ft\u0131rmac\u0131n\u0131n ba\u015far\u0131s\u0131 performans\u0131na g\u00f6re \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcr, performans\u0131 da genellikle belli bir zaman diliminde ne kadar ara\u015ft\u0131rma ve makale yay\u0131nlad\u0131\u011f\u0131 ile birebir ilgilidir. E\u011fer o say\u0131y\u0131 yakalamazsa hemen kovulur. Abartt\u0131\u011f\u0131m\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmeyin \u00e7\u00fcnk\u00fc Amerika\u2019n\u0131n bir\u00e7ok eyaletinde durum b\u00f6yle! Bu durum do\u011fal olarak ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131 hata yapmaya hatta baz\u0131 durumlarda sahte veriler kullanmaya kadar itmi\u015ftir. \u00c7\u00f6z\u00fcm\u00fc ne derseniz, basit: Ara\u015ft\u0131rmac\u0131ya g\u00f6rev s\u00fcresi tan\u0131mak. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131ya belli bir s\u00fcre boyunca \u00e7al\u0131\u015fabilece\u011fi garantisi verilmelidir. Ve o s\u00fcre i\u00e7inde yay\u0131nlayaca\u011f\u0131 <a title=\"Daha \u00c7ok De\u011fil Daha Kaliteli Ara\u015ft\u0131rma Yay\u0131nlanmal\u0131\" href=\"https:\/\/www.enago.com.tr\/blog\/daha-cok-degil-daha-kaliteli-arastirma-yayinlanmali-2\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">ara\u015ft\u0131rma say\u0131s\u0131n\u0131 <\/a>da kendisi belirlemelidir. Performans \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc de say\u0131 ile de\u011fil bilime yapt\u0131\u011f\u0131 katk\u0131 ile \u00f6l\u00e7\u00fcmlenmelidir.<\/p>\n<p><strong>Tekrarlanabilirlik<\/strong><br \/>\nBilim laboratuvarlar\u0131nda yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n neredeyse y\u00fczde ellisi tekrardan ger\u00e7ekle\u015ftirilemiyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc kullan\u0131lan veriler ve y\u00f6ntemler a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde herkes ile payla\u015f\u0131lm\u0131yor. Yani ara\u015ft\u0131rman\u0131n sa\u011flamas\u0131 ba\u015fka bilim insanlar\u0131 taraf\u0131ndan yap\u0131lam\u0131yor. Bu da daha hatal\u0131 ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131na ve sahte veriler kullanan ki\u015filerin aklanmas\u0131na sebep oluyor. Bu y\u00fczden, yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n sonucunda t\u00fcm veri ve y\u00f6ntemleri a\u00e7\u0131klamak zorunlu k\u0131l\u0131nmal\u0131d\u0131r. Hakem denetimi buna g\u00f6re yap\u0131lmal\u0131 ve bu kurallara uymayan ara\u015ft\u0131rmalar denetimden ge\u00e7memelidir.<\/p>\n<p><strong>Hakem denetimi geli\u015ftirilmeli<\/strong><br \/>\nEn \u00f6nemli konulardan biri de hakem denetimi a\u015famas\u0131. Hakem denetiminde hakemlerin daha detayl\u0131 ve istekli olarak bu g\u00f6revi yerine getirmeleri sa\u011flanmal\u0131 ve buna te\u015fvik edilmeli. \u00d6rne\u011fin hakemlere bu konuda belli bir para \u00f6denebilir, bu sayede hem yapt\u0131klar\u0131 i\u015fin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 ald\u0131klar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr hem de daha istekli olurlar. Bildi\u011finiz gibi denetimi yapan hakem ile ara\u015ft\u0131rman\u0131n yazar\u0131 birbirlerini tan\u0131mazlar genellikle, \u00f6zellikle yazar hi\u00e7bir \u015fekilde hakemi tan\u0131maz, tan\u0131mamal\u0131d\u0131r da zaten. Fakat denetimi yapt\u0131ktan sonra neden bu hakemlerin isimleri de ara\u015ft\u0131rman\u0131n bir yerinde yazm\u0131yor? Anonim olarak kalmalar\u0131 \u00e7ok do\u011fru de\u011fil \u00e7\u00fcnk\u00fc e\u011fer onlar\u0131n da isimleri ara\u015ft\u0131rmada yazarsa daha da dikkatli denetim yapmaya ba\u015flarlar \u00e7\u00fcnk\u00fc kimse denetleyen ki\u015fi olarak kendi isminin yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir ara\u015ft\u0131rman\u0131n hatal\u0131 \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 istemez.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Akademik ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n kendilerine \u00f6zel baz\u0131 temel de\u011ferleri vard\u0131r. Do\u011fruluk, b\u00fct\u00fcnl\u00fck, ge\u00e7erlilik gibi kavramlar bunlardan baz\u0131lar\u0131d\u0131r. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1741,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[1499,1495],"tags":[1583],"ppma_author":[],"class_list":["post-1509","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-understanding-ethics","category-publishing-research","tag-scientific-transparency"],"acf":[],"single_webinar_page_date":null,"single_webinar_page_time":null,"session_agenda":null,"who_should_attend_this_session":null,"about_the_speaker_field":null,"co-webinar-sec":null,"co_webinar_sec_one":null,"speaker-name":null,"webinar-date":null,"webinar-time":null,"webinar-s-image":null,"custum_webinar_category":null,"authors":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.enago.com\/academy\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1509","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.enago.com\/academy\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.enago.com\/academy\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enago.com\/academy\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1741"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enago.com\/academy\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1509"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.enago.com\/academy\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1509\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":29588,"href":"https:\/\/www.enago.com\/academy\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1509\/revisions\/29588"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.enago.com\/academy\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1509"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enago.com\/academy\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1509"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enago.com\/academy\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1509"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enago.com\/academy\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=1509"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}