{"id":21227,"date":"2019-03-15T02:00:03","date_gmt":"2019-03-14T23:00:03","guid":{"rendered":"https:\/\/www.enago.com\/academy\/tr\/?p=21227"},"modified":"2020-11-30T10:50:32","modified_gmt":"2020-11-30T07:50:32","slug":"gender-disparities-in-stem-what-you-need-to-know","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.enago.com\/academy\/tr\/gender-disparities-in-stem-what-you-need-to-know\/","title":{"rendered":"STEM\u2019de (Bilim, Teknoloji, M\u00fchendislik ve Matematik) Cinsiyet E\u015fitsizli\u011fi Var M\u0131?"},"content":{"rendered":"<p>STEM alanlar\u0131nda cinsiyet e\u015fitsizli\u011fi ne yaz\u0131k ki bilinen bir sorundur. STEM&#8217;deki cinsiyet e\u015fitsizli\u011finin 90&#8217;l\u0131 y\u0131llar\u0131n ba\u015f\u0131ndan bu yana azalmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildiren raporlar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 da bu sorunu do\u011frular niteliktedir. \u0130statistiklere bakarsak, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde STEM alanlar\u0131nda her zamankinden daha fazla kad\u0131n yer almaktad\u0131r. Peki STEM nedir? STEM g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn pop\u00fcler terimlerinden bir tanesi olarak asl\u0131nda \u0130ngilizce dilinde \u201cScience, Technology, Engineering and Mathematics\u201d kelimelerinin ba\u015f harflerinin birle\u015fmesinden olu\u015fan bir k\u0131saltmad\u0131r. STEM\u2019de temel olarak bilim, teknoloji, matematik ve e\u011fitimi \u00f6n plandad\u0131r. Bunun T\u00fcrk\u00e7e kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 ise <a href=\"https:\/\/egitimvebilim.ted.org.tr\/index.php\/EB\/article\/view\/2142\" target=\"_blank\" rel=\"noopener nofollow noreferrer\">FETEMM<\/a> (Fen, Teknoloji, M\u00fchendislik ve Matematik) ol arak bilinir.<\/p>\n<div id=\"om-ceko1gku0mkfe69nxkbs-holder\"><\/div>\n<p><script type=\"text\/javascript\" src=\"https:\/\/a.omappapi.com\/app\/js\/api.min.js\" data-campaign=\"ceko1gku0mkfe69nxkbs\" data-user=\"41855\" async><\/script><\/p>\n<h2>STEM Alanlar\u0131ndaki Kad\u0131nlar\u0131n Durumu<\/h2>\n<p>Her ne kadar raporlar STEM alan\u0131nda cinsiyet e\u015fitsizli\u011finin azald\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylese de kad\u0131nlar hala erkeklerden daha az oranda STEM ana dallar\u0131ndan birini se\u00e7me, STEM alan\u0131nda dereceler alma ve STEM ile alakal\u0131 i\u015flere girme e\u011filimindedir. Bu, kad\u0131nlar STEM ile alakal\u0131 testlerde ve projelerde erkekler kadar iyi ya da erkeklerden daha iyi olsalar da ge\u00e7erlidir. Cinsiyet e\u015fitsizli\u011finin en g\u00fc\u00e7l\u00fc oldu\u011fu alanlar fiziksel bilimler, bilgisayar bilimleri, matematik ve m\u00fchendisliktir. Amerika Birle\u015fik Devletleri&#8217;nde, bu dallardaki \u00f6\u011frencilerin sadece yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 20&#8217;sini kad\u0131nlar olu\u015fturmaktad\u0131r. Bu alanlarda uzmanla\u015fm\u0131\u015f kad\u0131nlar\u0131n da daha k\u00fc\u00e7\u00fck bir y\u00fczdesi STEM alanlarda i\u015f bulabilmektedir. STEM alanlar\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fan kad\u0131nlar\u0131n herhangi bir i\u015fte \u00e7al\u0131\u015fan kad\u0131nlara oranla daha fazla cinsiyet ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131na maruz kald\u0131klar\u0131n\u0131 bildirdikleri raporlanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu durum, doktora gibi y\u00fcksek \u00f6\u011frenim derecesine sahip ki\u015filerin bulundu\u011fu \u00e7al\u0131\u015fma ortamlar\u0131nda ki bu ortamlarda erkekler say\u0131ca kad\u0131nlar\u0131 geride b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in \u015fartlar kad\u0131nlar i\u00e7in daha da k\u00f6t\u00fcle\u015febilmektedir.<\/p>\n<h2>STEM\u2019deki Cinsiyet E\u015fitsizli\u011finin Etkileri Nelerdir?<\/h2>\n<p>STEM&#8217;deki cinsiyet e\u015fitsizli\u011finin etkileri asl\u0131nda \u00e7ok geni\u015f kapsaml\u0131d\u0131r. Kad\u0131nlar d\u00fcnyay\u0131 erkeklerden farkl\u0131 ya\u015far ve STEM i\u015flerine farkl\u0131 bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131 getirebilirler. Bug\u00fcn d\u00fcnyan\u0131n kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 karma\u015f\u0131k zorluklar\u0131n yarat\u0131c\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcmlere ihtiyac\u0131 vard\u0131r ve bu \u00e7\u00f6z\u00fcmler farkl\u0131 k\u00f6kenlerden gelen insanlar\u0131n bir araya gelmesi ile ortaya \u00e7\u0131kabilir. Bu, STEM&#8217;deki cinsiyet ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n insanl\u0131\u011f\u0131n ilerlemesi boyutunda zararlar verebilece\u011fi anlam\u0131na da gelmelidir. Bu tip bir sorunun <a href=\"https:\/\/theconversation.com\/women-in-stem-how-gender-inequality-could-damage-scotlands-economy-107627\" target=\"_blank\" rel=\"noopener nofollow noreferrer\">\u0130sko\u00e7ya\u2019n\u0131n ekonomisine nas\u0131l zarar verebilece\u011fine dair bir rapor<\/a> bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>STEM&#8217;deki cinsiyet e\u015fitsizli\u011finin bir ba\u015fka etkisi de kendisini ileride STEM alanlar\u0131nda yer almak isteyebilecek nesillere k\u00f6t\u00fc tan\u0131tmas\u0131d\u0131r. STEM dallar\u0131nda ve STEM ile ilgili i\u015flerde daha az kad\u0131n\u0131n var olmas\u0131 demek \u015fu anki k\u0131z nesillerin STEM&#8217;de erkeklerden daha az <a href=\"https:\/\/medium.com\/nevertheless-podcast\/stem-role-models-posters-2404424b37dd\" target=\"_blank\" rel=\"noopener nofollow noreferrer\">rol modele<\/a> sahip oldu\u011fu anlam\u0131na gelir. Oysaki erkek gen\u00e7 nesil d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde, kendilerinin \u00e7ok\u00e7a rol modeli mevcuttur. Bu sonucun do\u011furdu\u011fu bir di\u011fer sorun ise insanlar\u0131n kad\u0131nlar\u0131n STEM alanlar\u0131nda olma ihtimalinin daha d\u00fc\u015f\u00fck oldu\u011fu fikrine al\u0131\u015fmalar\u0131d\u0131r. Yani, insanlar bu sonu\u00e7lar\u0131 \u00f6nce do\u011falm\u0131\u015f gibi kar\u015f\u0131l\u0131yor ve daha sonralar\u0131 ise bunun bir zorunluluk oldu\u011funu hissediyor. Sonu\u00e7 olarak erkekler ve k\u0131zlar i\u00e7in \u00f6ng\u00f6r\u00fclen rollerin farkl\u0131 oldu\u011fu bir toplum meydana getirilmi\u015f oluyor. Bu da cinsiyet e\u015fitsizli\u011fini tetikleyen bir unsur olarak devam etmi\u015f oluyor.<\/p>\n<h2>STEM\u2019de Neler Cinsiyet E\u015fitsizli\u011fine Sebep Olmaktad\u0131r?<\/h2>\n<p>STEM alanlar\u0131ndaki cinsiyet ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n <a href=\"https:\/\/en.unesco.org\/news\/new-unesco-report-sheds-light-gender-inequality-stem-education\" target=\"_blank\" rel=\"noopener nofollow noreferrer\">bir\u00e7ok olas\u0131 nedeni<\/a> vard\u0131r. Birincisi, ge\u00e7mi\u015ften beri s\u00fcregelen geleneksel fikirlerdir. Bu d\u00fc\u015f\u00fcnceye sahip insanlar g\u00fcn\u00fcm\u00fczde hala kad\u0131nlar\u0131n evde kalmalar\u0131 gerekti\u011fini ve aile meseleleri ile ilgilenmeleri gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor ve kad\u0131n ile erke\u011fin toplumda farkl\u0131 rolleri \u00fcstlenmeleri gerekti\u011fini savunuyorlar. Bu d\u00fc\u015f\u00fcncenin alt\u0131nda yatan neden ise kad\u0131nlar\u0131n do\u011fal olarak veya yarat\u0131l\u0131\u015flar\u0131 gere\u011fi insanlarla daha iyi ilgilenebilecek olmalar\u0131d\u0131r. STEM&#8217;deki k\u0131zlar\u0131n dezavantaj\u0131, hem sosyalle\u015fme hem de \u00f6\u011frenme s\u00fcre\u00e7lerinde yerle\u015fik olan \u00e7oklu ve \u00f6rt\u00fc\u015fen fakt\u00f6rlerin bir sonucu olmu\u015f olur.<\/p>\n<p>Bunlara, k\u0131z ve erkek \u00e7ocuklar\u0131n yeti\u015ftirilme bi\u00e7imlerini etkileyen sosyal, k\u00fclt\u00fcrel ve toplumsal cinsiyet normlar\u0131, ebeveynler, aile, arkada\u015flar, \u00f6\u011fretmenler ve daha geni\u015f toplulukla \u00f6\u011frenme ve etkile\u015fimde bulunma dahildir. Bu etkiler kimliklerini, inan\u00e7lar\u0131n\u0131, davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 ve se\u00e7imlerini \u015fekillendirmede g\u00fc\u00e7l\u00fc bir g\u00fc\u00e7t\u00fcr. \u015eu anda g\u00f6rev yapmakta olan \u00f6\u011fretmenler, e\u011fitimciler ve bak\u0131c\u0131lar bu geleneksel inan\u00e7lar ile k\u0131zlara farkl\u0131 davranabilir ve bu sosyal fikirler de k\u0131zlar\u0131n ilgi alanlar\u0131 ve yetenekleriyle ilgili tutumlar\u0131n\u0131 do\u011frudan etkileyebilir. Sonu\u00e7ta b\u00f6yle bir d\u00fc\u015f\u00fcnce tarz\u0131 ile yeti\u015fen k\u0131z nesillerin STEM alanlar\u0131ndaki \u00f6zg\u00fcvenleri azalt\u0131lm\u0131\u015f olur.<\/p>\n<p>Ayr\u0131ca, bu etmenlerin bir sonucu olarak da k\u0131zlar genellikle STEM konular\u0131n\u0131n \u201cmask\u00fclen\u201d konular oldu\u011funa ve STEM&#8217;deki kad\u0131n yetene\u011finin do\u011fu\u015ftan erkeklerden daha d\u00fc\u015f\u00fck oldu\u011funa inanmaya ba\u015flarlar. Yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalar, bu t\u00fcr d\u00fc\u015f\u00fcncelerin inan\u00e7lara dayand\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve biyolojik sonu\u00e7lar\u0131 bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ispatlasa da k\u0131zlar\u0131n STEM konular\u0131na girme konusundaki g\u00fcven, ilgi ve isteklerini baltalamaktad\u0131r<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>STEM alanlar\u0131nda cinsiyet e\u015fitsizli\u011fi ne yaz\u0131k ki bilinen bir sorundur. STEM&#8217;deki cinsiyet e\u015fitsizli\u011finin 90&#8217;l\u0131 y\u0131llar\u0131n [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":8206,"featured_media":21228,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[1499,1495],"tags":[1634],"ppma_author":[1655],"class_list":["post-21227","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-understanding-ethics","category-publishing-research","tag-women-in-science"],"acf":[],"single_webinar_page_date":null,"single_webinar_page_time":null,"session_agenda":null,"who_should_attend_this_session":null,"about_the_speaker_field":null,"co-webinar-sec":null,"co_webinar_sec_one":null,"speaker-name":null,"webinar-date":null,"webinar-time":null,"webinar-s-image":null,"custum_webinar_category":null,"authors":[{"term_id":1655,"user_id":8206,"is_guest":0,"slug":"editortr","display_name":"editortr","avatar_url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/347d54be4941c5af20289743c42209a653f6dfa8242bcc8e58964d59ffa87297?s=96&d=mm&r=g","author_category":"","first_name":"","last_name":"","user_url":"","job_title":"","description":""}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.enago.com\/academy\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21227","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.enago.com\/academy\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.enago.com\/academy\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enago.com\/academy\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/8206"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enago.com\/academy\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=21227"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.enago.com\/academy\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21227\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":29619,"href":"https:\/\/www.enago.com\/academy\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21227\/revisions\/29619"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enago.com\/academy\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/21228"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.enago.com\/academy\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=21227"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enago.com\/academy\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=21227"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enago.com\/academy\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=21227"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enago.com\/academy\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=21227"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}