{"id":21693,"date":"2020-02-12T14:11:03","date_gmt":"2020-02-12T11:11:03","guid":{"rendered":"https:\/\/www.enago.com\/academy\/tr\/?p=21693"},"modified":"2020-09-07T15:24:34","modified_gmt":"2020-09-07T12:24:34","slug":"can-reviewer-comments-have-a-negative-impact-on-stem","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.enago.com\/academy\/tr\/can-reviewer-comments-have-a-negative-impact-on-stem\/","title":{"rendered":"Akademik Yay\u0131nlara Gelen Hakem Yorumlar\u0131n\u0131n Kaba Bir Dille Yaz\u0131lm\u0131\u015f Olmas\u0131 STEM\u2019i Olumsuz Etkiliyor Mu?"},"content":{"rendered":"<p>Hakemli ara\u015ft\u0131rmalar kaliteli bilimsel yay\u0131nlar\u0131n olu\u015fmas\u0131 ve bilimin ilerlemesi i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemlidir. \u0130deal olarak, hakemlik s\u00fcreci bir \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n bilimsel de\u011ferinin ve g\u00fcvenilirli\u011finin tarafs\u0131z, adil bir de\u011ferlendirmesidir. Bununla birlikte, iyi belgelenmi\u015f \u00f6nyarg\u0131lar t\u00fcm akran de\u011ferlendirme y\u00f6ntemlerinde ortaya \u00e7\u0131kar. Sistemik \u00f6nyarg\u0131lar\u0131n hakem de\u011ferlendirmesinin sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 do\u011frudan etkiledi\u011fi g\u00f6sterilmi\u015ftir, ancak yazarlarla payla\u015f\u0131lan profesyonel olmayan hakem yorumlar\u0131n\u0131n etkileri hakk\u0131nda \u00e7ok az \u015fey bilinmektedir.<\/p>\n<p>Bir akademik yay\u0131n\u0131n yay\u0131nlanmas\u0131 s\u00fcrecinde akran denet\u00e7ilerinin veya hakemlerin g\u00f6revi, makaleleri de\u011ferlendirmek ve \u00e7e\u015fitli iyile\u015ftirme \u00f6nerileri sunmakt\u0131r. Bu sayede, akademik dergilerin y\u00fcksek kaliteli bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 yay\u0131nlamalar\u0131 sa\u011flan\u0131r. Ancak \u00e7o\u011fu zaman, hakemlerin yapt\u0131klar\u0131n\u0131n bu tan\u0131mdan olduk\u00e7a uzak oldu\u011fu anla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. 46 \u00fclkeden ve 14 farkl\u0131 disiplinden toplam 1106 bilim insan\u0131n\u0131n kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir <a href=\"https:\/\/peerj.com\/articles\/8247\/\" target=\"_blank\" rel=\"nofollow noopener noreferrer\">\u00e7al\u0131\u015fma<\/a> ile hakemlerin akademisyenlerin \u00e7al\u0131\u015fma hayatlar\u0131nda ne gibi olumsuz etkilerinin olabilece\u011fini a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<div id=\"om-u6oekzfsnxgqwxfjgkvl-holder\"><\/div>\n<p><script type=\"text\/javascript\" src=\"https:\/\/a.omappapi.com\/app\/js\/api.min.js\" data-campaign=\"u6oekzfsnxgqwxfjgkvl\" data-user=\"41855\" async><\/script><\/p>\n<div id=\"ez-toc-container\" class=\"ez-toc-v2_0_74 counter-hierarchy ez-toc-counter ez-toc-grey ez-toc-container-direction\">\n<div class=\"ez-toc-title-container\">\n<p class=\"ez-toc-title\" style=\"cursor:inherit\">Table of Contents<\/p>\n<span class=\"ez-toc-title-toggle\"><a href=\"#\" class=\"ez-toc-pull-right ez-toc-btn ez-toc-btn-xs ez-toc-btn-default ez-toc-toggle\" aria-label=\"Toggle Table of Content\"><span class=\"ez-toc-js-icon-con\"><span class=\"\"><span class=\"eztoc-hide\" style=\"display:none;\">Toggle<\/span><span class=\"ez-toc-icon-toggle-span\"><svg style=\"fill: #999;color:#999\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" class=\"list-377408\" width=\"20px\" height=\"20px\" viewBox=\"0 0 24 24\" fill=\"none\"><path d=\"M6 6H4v2h2V6zm14 0H8v2h12V6zM4 11h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2zM4 16h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2z\" fill=\"currentColor\"><\/path><\/svg><svg style=\"fill: #999;color:#999\" class=\"arrow-unsorted-368013\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"10px\" height=\"10px\" viewBox=\"0 0 24 24\" version=\"1.2\" baseProfile=\"tiny\"><path d=\"M18.2 9.3l-6.2-6.3-6.2 6.3c-.2.2-.3.4-.3.7s.1.5.3.7c.2.2.4.3.7.3h11c.3 0 .5-.1.7-.3.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7zM5.8 14.7l6.2 6.3 6.2-6.3c.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7c-.2-.2-.4-.3-.7-.3h-11c-.3 0-.5.1-.7.3-.2.2-.3.5-.3.7s.1.5.3.7z\"\/><\/svg><\/span><\/span><\/span><\/a><\/span><\/div>\n<nav><ul class='ez-toc-list ez-toc-list-level-1 ' ><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-1\" href=\"https:\/\/www.enago.com\/academy\/tr\/can-reviewer-comments-have-a-negative-impact-on-stem\/#Calismanin_detaylari\" >\u00c7al\u0131\u015fman\u0131n detaylar\u0131<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-2\" href=\"https:\/\/www.enago.com\/academy\/tr\/can-reviewer-comments-have-a-negative-impact-on-stem\/#Olaylara_psikolojik_acidan_bakis\" >Olaylara psikolojik a\u00e7\u0131dan bak\u0131\u015f<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-3\" href=\"https:\/\/www.enago.com\/academy\/tr\/can-reviewer-comments-have-a-negative-impact-on-stem\/#Anadili_Ingilizce_olmayan_yazarlar\" >Anadili \u0130ngilizce olmayan yazarlar<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-4\" href=\"https:\/\/www.enago.com\/academy\/tr\/can-reviewer-comments-have-a-negative-impact-on-stem\/#Olumsuzlugu_giderici_adimlar\" >Olumsuzlu\u011fu giderici ad\u0131mlar<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-5\" href=\"https:\/\/www.enago.com\/academy\/tr\/can-reviewer-comments-have-a-negative-impact-on-stem\/#STEMin_yaralari_duzelecek_mi\" >STEM\u2019in yaralar\u0131 d\u00fczelecek mi?<\/a><\/li><\/ul><\/nav><\/div>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Calismanin_detaylari\"><\/span>\u00c7al\u0131\u015fman\u0131n detaylar\u0131<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p>Bilim, teknoloji, m\u00fchendislik ve matematik (STEM) alanlar\u0131ndaki uluslararas\u0131 kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n anonim bir ara\u015ft\u0131rmas\u0131nda, profesyonel olmayan yorumlar alman\u0131n uzun vadeli etkilerinin yayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve yazar alg\u0131lar\u0131 ara\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6zellikle, profesyonel olmayan bir akran de\u011ferlendirmesi raporu ald\u0131ktan sonra yazarlar\u0131n bilimsel yetenek, verimlilik ve kariyer y\u00f6r\u00fcngesi alg\u0131lar\u0131 de\u011ferlendirilmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Ge\u00e7ti\u011fimiz ay yay\u0131nlanan bu \u00e7al\u0131\u015fma, akademik yay\u0131nlara gelen hakem de\u011ferlendirmelerinin ve yorumlar\u0131n\u0131n k\u00f6t\u00fc ve kaba bir dille yap\u0131lmas\u0131n\u0131n malesef yayg\u0131n oldu\u011funu g\u00f6steriyor. Bu olumsuz yorumlar\u0131n da yay\u0131na ve yay\u0131n\u0131 yapan ekibe zararlar\u0131 olabilece\u011fi tart\u0131\u015f\u0131l\u0131yor.<\/p>\n<p>Akademik camiada bu konu \u201cikinci hakem\u201d \u015fakas\u0131 ile anlat\u0131l\u0131r. \u0130kinci hakem, bir derginin kendisine bir yay\u0131n i\u00e7in de\u011ferlendirme yaps\u0131n diye g\u00f6nderdi\u011fi makaleyi okumak i\u00e7in u\u011fra\u015fmayan, hatta o \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fcmseyen veya do\u011frudan sald\u0131rgan bir dilde yorumlar s\u0131ralayan ve de kendi\u00a0 \u00e7\u0131karlar\u0131 i\u00e7in alakas\u0131z al\u0131nt\u0131lar\u0131n yap\u0131lmas\u0131n\u0131 zorunlu ko\u015fan ki\u015fi olarak yorumlan\u0131r. Belki buna g\u00fcl\u00fcyorsunuz, ama bu g\u00fcl\u00fcnecek bir mesele de\u011fil. Bu profesyonel olmayan davran\u0131\u015flar ne yaz\u0131kki o kadar yayg\u0131n ki, \u201c<a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/groups\/reviewer2\/\" target=\"_blank\" rel=\"nofollow noopener noreferrer\">Yorumcu 2 Durdurulmal\u0131!<\/a>\u201d ad\u0131 ile 25.000&#8217;den fazla \u00fcyesi olan bir Facebook grubu bile mevcut.<\/p>\n<p>Bu ara\u015ft\u0131rma, kaba bir dil ile yap\u0131lm\u0131\u015f yorumlar\u0131n ciddi olumsuz etkilerinin olabilece\u011fini ispatl\u0131yor, \u00f6zellikle de spesifik gruplara mensup yazarlar i\u00e7in. <a href=\"https:\/\/peerj.com\/articles\/8247\/\" target=\"_blank\" rel=\"nofollow noopener noreferrer\">Bu \u00e7al\u0131\u015fma<\/a> kapsam\u0131nda anonimlik s\u00f6z\u00fc verilen kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n yar\u0131s\u0131ndan fazlas\u0131, en az bir \u201cprofesyonel olmayan\u201d inceleme ald\u0131klar\u0131n\u0131 bildirmi\u015fler ve bunlar\u0131n \u00e7o\u011funlu\u011fu da birden fazla sorunlu yorum ald\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00f6ylemi\u015fler. Yazarlar, \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na ald\u0131klar\u0131 yorumlar\u0131n belli bir bilim adam\u0131n\u0131 ki\u015fisel hedefine alma, yap\u0131c\u0131 ele\u015ftiriden yoksun olma ve sadece gereksiz yere sert ya da ac\u0131mas\u0131z olma e\u011filiminde olacak \u015fekilde s\u0131n\u0131fland\u0131rm\u0131\u015f. \u00d6rne\u011fin, bir yazar \u201cbeyinleri sa\u00e7ma sapan \u015feylerle doldurmak\u201d \u015feklinde bir yorum ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmi\u015ftir. Bir ba\u015fka yazar da kendisine gelen yorumda makale yazar\u0131n\u0131n soyad\u0131n\u0131n \u0130spanyolca\u2019ya benzer oldu\u011fu i\u00e7in hakemin makalesini okumad\u0131\u011f\u0131, \u00e7\u00fcnk\u00fc kesinlikle k\u00f6t\u00fc bir \u0130ngilizce ile dolu oldu\u011fundan emin oldu\u011funu yazd\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Bu konu hakk\u0131nda yap\u0131lan <a href=\"https:\/\/peerj.com\/articles\/8247\/\" target=\"_blank\" rel=\"nofollow noopener noreferrer\">\u00e7al\u0131\u015fman\u0131n<\/a> yazarlar\u0131ndan biri olan, Kaliforniya Los Angeles&#8217;daki Occidental College&#8217;da ekoloji profes\u00f6r\u00fc <a href=\"https:\/\/www.oxy.edu\/academics\/faculty\/amber-stubler\" target=\"_blank\" rel=\"nofollow noopener noreferrer\">Amber Stubler<\/a>, bu gibi yorumlar\u0131n sadece belli bir gruba has olmay\u0131p herkesin bunlara benzer de\u011ferlendirmeler ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemi\u015ftir. Ayr\u0131ca, bunun ger\u00e7ekten \u00e7ok rahats\u0131z edici oldu\u011funu da eklemi\u015ftir.<\/p>\n<p>Herkes bu gibi istenmeyen ve profesyonel olmayan yorumlar alsa da bu yorumlar\u0131n farkl\u0131 ara\u015ft\u0131rmac\u0131larda ortaya \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 sonu\u00e7lar\u0131n de\u011fi\u015fti\u011fi bulunmu\u015ftur. \u00d6rne\u011fin a\u00e7\u0131k ten rengine sahip erkekler \u201cprofesyonel olmayan meslekta\u015f de\u011ferlendirmelerinden en az etkilenen\u201d grup olmu\u015ftur. Northridge\u2019deki California Eyalet \u00dcniversitesi&#8217;nde bir ekoloji profes\u00f6r\u00fc ve \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n bir di\u011fer yazar\u0131 olan <a href=\"https:\/\/www.nyssasilbiger.com\/\" target=\"_blank\" rel=\"nofollow noopener noreferrer\">Nyssa Silbiger<\/a>, kad\u0131nlar\u0131n, soylu olmayan bireylerin ve ten rengi renkli olan insanlar\u0131n, profesyonel olmayan incelemelerin kendilerinden \u015f\u00fcphe duygusunu art\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve bilimsel \u00fcretkenliklerine zarar verdi\u011fini bildirme olas\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131n daha y\u00fcksek oldu\u011funu bildirmi\u015ftir. Renkli insanlar\u0131n da ald\u0131klar\u0131 bu yorumlar\u0131n kendi kariyer ilerlemelerini geciktirdi\u011fini s\u00f6yleme olas\u0131l\u0131klar\u0131 daha y\u00fcksek bulunmu\u015ftur.<\/p>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Olaylara_psikolojik_acidan_bakis\"><\/span>Olaylara psikolojik a\u00e7\u0131dan bak\u0131\u015f<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p>Ann Arbor&#8217;daki Michigan \u00dcniversitesi&#8217;nde psikoloji profes\u00f6r\u00fc olan <a href=\"https:\/\/lsa.umich.edu\/psych\/people\/faculty\/dsekaqua.html\" target=\"_blank\" rel=\"nofollow noopener noreferrer\">Denise Sekaquaptewa<\/a>, bu gibi sonu\u00e7lar\u0131n \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 do\u011frulad\u0131. <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1016\/j.copsyc.2016.05.002\" target=\"_blank\" rel=\"nofollow noopener noreferrer\">Stereotip tehdidi<\/a>, yani yayg\u0131n negatif kli\u015felerin neden oldu\u011fu psikolojik zararlar, ile ilgili psikolojik literat\u00fcrde bir\u00e7ok bulgu ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131 bildirmi\u015ftir. \u00c7al\u0131\u015fman\u0131n sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n bu bulgular ile uyumlu oldu\u011funu a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131r. Esasen, kad\u0131nlar\u0131n veya renkli bir deriye sahip insanlar\u0131n daha az zeki olduklar\u0131 ve bilimsel zekadan yoksun olduklar\u0131 kli\u015feleri nedeniyle bu t\u00fcr stereotipler <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1146\/annurev-psych-073115-103235\" target=\"_blank\" rel=\"nofollow noopener noreferrer\">psikolojik s\u0131k\u0131nt\u0131<\/a> yaratabilecek \u015fekilde makale hakem incelemelerini al\u0131rlar. Bu s\u0131k\u0131nt\u0131lar da yazarlar\u0131n kendilerindenden \u015f\u00fcphe duyma, performans d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fc ve kariyer geli\u015fiminde gecikmeye neden olabilmesi g\u00f6zlenmektedir.<\/p>\n<p>\u00c7al\u0131\u015fman\u0131n yazarlar\u0131 Stubler ve Silbiger, profesyonel olmayan yorumlar\u0131 engellemenin yollar\u0131n\u0131n bulunmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olaca\u011f\u0131n\u0131 umduklar\u0131n\u0131 da s\u00f6yl\u00fcyorlar. \u00d6rne\u011fin, Avustralya&#8217;n\u0131n Sydney kentindeki Macquarie \u00dcniversitesi&#8217;nde iklim ara\u015ft\u0131rmac\u0131s\u0131 olan Linda Beaumont, ald\u0131\u011f\u0131 sorunlu incelemeleri \u201cba\u015fka bir zorbal\u0131k bi\u00e7imi\u201d olarak nitelendiriyor. Bu nedenle, <a href=\"https:\/\/www.nature.com\/articles\/d41586-018-06032-w\" target=\"_blank\" rel=\"nofollow noopener noreferrer\">baz\u0131 dergiler i\u00e7in zaten standart olan bir uygulama<\/a> olarak geli\u015ftirdikleri yolla bu zorbal\u0131\u011f\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7meye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Bu y\u00f6ntemde hakem yorumlar\u0131 genellikle gizli tutuluyor ve edit\u00f6r uygun bulduklar\u0131n\u0131 yazarlar ile payla\u015fmaktan yana oluyor. Silbiger ve Stubler, ankete kat\u0131lanlar\u0131n \u00e7ok az\u0131n\u0131n (%3&#8217;ten az) profesyonel olmayan incelemeleri bu t\u00fcr politikalar\u0131 olan dergilerden geldi\u011fini belirtiyor. Bu durumda, bu gibi yap\u0131c\u0131 politikalar izlemenin zorbal\u0131\u011f\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ti\u011fi g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne serilmi\u015f oluyor.<\/p>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Anadili_Ingilizce_olmayan_yazarlar\"><\/span>Anadili \u0130ngilizce olmayan yazarlar<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p>Benzer bir olay Durham&#8217;daki New Hampshire \u00dcniversitesi&#8217;nde doktora sonras\u0131 mikrobiyal ekolog olarak \u00e7al\u0131\u015fmakta olan Adriana Romero-Olivares&#8217;\u0131n ba\u015f\u0131na gelmi\u015f. Romero-Olivares Meksika k\u00f6kenli bir ki\u015fi. Bir dergiye sundu\u011fu ilk makalesi i\u00e7in \u201c\u0130ngilizce yazma yetene\u011fine sald\u0131ran\u201d ve olduk\u00e7a olumsuz bir inceleme ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmi\u015f. Ald\u0131\u011f\u0131 yorumda \u015fu gibi i\u00e7erikler mevcutmu\u015f: \u201cBu makale sa\u011flam bir \u0130ngilizce ile yaz\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in \u015fu anki haliyle kabul edilemez. \u00d6nemli bir d\u00fczenlemeye ihtiyac\u0131 var.\u201d, \u201cBu c\u00fcmlenin bir anlam\u0131 yok.\u201d, \u201cYazarlar, dilbilgisini iyice g\u00f6zden ge\u00e7irmek i\u00e7in anadili \u0130ngilizce olan bir ortak yazara ihtiya\u00e7 duyuyor.\u201d. \u0130nceleyenlerin makalenin ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 bilimsel kalite ile ilgilenmeyip edit\u00f6re makalelerinin reddedilmesini tavsiye etti\u011fini belirtiyor. Adriana, neden \u0130ngilizce dil becerimi ele\u015ftirdiklerini ve yapt\u0131\u011f\u0131m bilimselli\u011fe odaklanmad\u0131klar\u0131n\u0131 anlamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 dile getiriyor. Ald\u0131\u011f\u0131 bu a\u011f\u0131r yorumlar\u0131n kendisini ger\u00e7ekten sorgulamas\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtip, o zamandan beri akademik d\u00fcnyada \u201csert bir cilt\u201d geli\u015ftirdi\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor.<\/p>\n<p>Adriana, t\u00fcm bunlar\u0131n yerine daha yap\u0131c\u0131 ve geli\u015fmesine katk\u0131 sa\u011flay\u0131c\u0131 bir dille yorumlar yaz\u0131labilece\u011finden bahsediyor. Her \u015feyden \u00f6nce, yazarlar\u0131n isimlerine ve ba\u011fl\u0131 olduklar\u0131 kurumlar\u0131n co\u011frafyalar\u0131na dayanarak bir makalenin kalitesi hakk\u0131nda varsay\u0131mlar yap\u0131lmamas\u0131 gerekti\u011finin alt\u0131n\u0131 \u00e7iziyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu \u00f6nyarg\u0131 bi\u00e7imi \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131\u011fa dayan\u0131r. \u0130kinci olarak, hakemlerin sadece birer hakem olduklar\u0131n\u0131 ve dergi edit\u00f6r\u00fc olmad\u0131klar\u0131n\u0131 vurguluyor. Yani son karar\u0131 vermektense ara\u015ft\u0131rmaya ve bilimselli\u011fe odaklan\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor. E\u011fer \u0130ngilizce dilinin \u00e7ok anla\u015f\u0131lmaz olup makale incelenemiyorsa veya bilim hakk\u0131nda geri bir bildirim sa\u011flanam\u0131yorsa, bu yorumlar\u0131n edit\u00f6re s\u00f6ylenmesi gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor. B\u00f6ylece, nas\u0131l ilerlenece\u011fine edit\u00f6r daha sa\u011fl\u0131kl\u0131 karar verebilir. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc olarak da e\u011fer makale sa\u011flam bir \u0130ngilizce ile yaz\u0131lmam\u0131\u015fsa, dilbilgisi hatalar\u0131n\u0131 d\u00fczeltmek ve yaz\u0131y\u0131 geli\u015ftirmeye yard\u0131mc\u0131 olman\u0131n hakemlerce yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini bildiriyor. \u0130ngilizce konu\u015farak b\u00fcy\u00fcmeyen insanlar\u0131n birer hedef tahtas\u0131 haline gelmemesi gerekti\u011fini savunuyor. Her zaman nazik olunabilece\u011finden, \u00f6rne\u011fin \u201cYazarlar\u0131n burada ne s\u00f6ylemeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131 anlayam\u0131yorum\u201d yaz\u0131labilece\u011finden bahsediyor. Ayr\u0131ca \u201c\u0130ngilizce&#8217;de tam mesleki yeterlili\u011fe sahip\u201d bir ki\u015fiden yard\u0131m alarak gereken d\u00fczenlemenin yap\u0131labilece\u011finin \u00a0\u00f6nerilmesinin \u201cAnadili \u0130ngilizce olan bir ki\u015fiden yard\u0131m al\u0131nmas\u0131\u201d ile e\u015f anlaml\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n alt\u0131n\u0131 \u00e7iziyor.<\/p>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Olumsuzlugu_giderici_adimlar\"><\/span>Olumsuzlu\u011fu giderici ad\u0131mlar<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p>Di\u011fer ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, g\u00f6zden ge\u00e7irme s\u00fcrecinde ya da sonunda genellikle hakemlere verilen anonimlik pelerinini kald\u0131rmak istiyor. Bununla alakal\u0131 olarak yap\u0131lan bir ba\u015fka \u00e7al\u0131\u015fma ile \u0130ngiliz Psikiyatri Dergisi&#8217;ndeki hakemlere, makalelerini inceledikleri yazarlara isimlerinin a\u00e7\u0131klanmas\u0131n\u0131 kabul edip etmeyecekleri sorulmu\u015ftur. \u0130sminin yazara g\u00f6sterilmesini kabul eden hakemlere atanan 408 makale imzal\u0131 veya imzas\u0131z gruplara randomize edilmi\u015ftir. \u0130nceleme kalitesi, tonu, yay\u0131n \u00f6nerisi ve her incelemeyi tamamlamak i\u00e7in harcanan s\u00fcre \u00f6l\u00e7\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Toplam 245 hakem (%76) isminin a\u00e7\u0131klanmas\u0131n\u0131 kabul etmi\u015ftir. Bu incelemeler daha y\u00fcksek kalitede ve daha nazik bir dilde yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130mzas\u0131z yani ismini vermek istemeyen hakem incelemelerine k\u0131yasla daha uzun s\u00fcrede hakem incelenmesi ge\u00e7irmi\u015ftir. \u0130mzalayan hakemlerin yay\u0131n\u0131 kabul edilmeye \u00f6nerme olas\u0131l\u0131klar\u0131 daha y\u00fcksek bulunmu\u015ftur. B\u00f6ylece bu t\u00fcr \u201ca\u00e7\u0131k emsal incelemesinin\u201d hakem yorumlar\u0131n\u0131n <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1192\/bjp.176.1.47\" target=\"_blank\" rel=\"nofollow noopener noreferrer\">kaliteyi ve profesyonelli\u011fi artt\u0131rd\u0131\u011f\u0131<\/a> g\u00f6sterilmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Ancak Romero-Olivares ve di\u011fer ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, hakem kimliklerini ortaya \u00e7\u0131karman\u0131n erken kariyer bilim insanlar\u0131na orant\u0131s\u0131z bir \u015fekilde zarar verece\u011fine de inan\u0131yorlar, \u00e7\u00fcnk\u00fc onlar\u0131 ele\u015ftirilerinden memnun olan daha \u00fcst d\u00fczey meslekta\u015flar\u0131ndan misillemeye maruz b\u0131rak\u0131yor. T\u00fcm dergilerin, hakemlerin ve yazarlar\u0131n hepsinin kimli\u011finin bilinmedi\u011fi \u00e7ift-k\u00f6r hakem incelemesi sistemi kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6neriyorlar. Baz\u0131 bilim adamlar\u0131 b\u00f6yle bir sistemin do\u011frudan ba\u011fnazl\u0131\u011f\u0131 azaltaca\u011f\u0131na inan\u0131yor.<\/p>\n<p>Silbiger ve Stubler, dergi edit\u00f6rlerinin uygunsuz incelemeleri reddetme ve hatta sorunlu hakemler ile \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 reddetme konusunda kendilerini g\u00fc\u00e7l\u00fc hissetmeleri gerekti\u011finin alt\u0131n\u0131 \u00e7iziyor. Ayr\u0131ca ikili, bir edit\u00f6r\u00fcn belirli bir hakemin bir \u00e7izgiyi ge\u00e7ti\u011fini iddia etmesinin zor olabilece\u011fini ekliyorlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc hakem yorumlar\u0131n\u0131n profesyonel olmas\u0131 gerekti\u011fini belirten \u00e7ok az say\u0131da dergi var. Bu sorunu \u00e7\u00f6zmek i\u00e7in dergilerin, hakemler i\u00e7in \u201c<a href=\"https:\/\/www.nature.com\/articles\/d41586-019-02492-w\" target=\"_blank\" rel=\"nofollow noopener noreferrer\">\u00f6zel davran\u0131\u015f kurallar\u0131<\/a>\u201d benimsemesi gerekti\u011fini iddia ediyorlar. \u0130deal olarak, bu kodlar\u0131n ayr\u0131ca ihlaller i\u00e7in \u201cciddi sonu\u00e7lar\u201d olu\u015fturabilece\u011finin de belirtilmesi gerekiyor.<\/p>\n<p>Bu arada Sekaquaptewa, ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n k\u00f6t\u00fc ele\u015ftirmen davran\u0131\u015f\u0131n\u0131n etkilerini incelemede bir ad\u0131m daha ileri gitmelerini istiyor. \u00d6zellikle, hem genel olarak k\u00f6t\u00fc yorumlar\u0131n hem de \u00f6zellikle \u0131rk, cinsiyet veya etnik k\u00f6kene y\u00f6nelik olanlar\u0131n etkilerine daha derin bir dal\u0131\u015f\u0131n faydal\u0131 olabilece\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor. Bu, Silbiger ve Stubler&#8217;\u0131n daha detayl\u0131 bir bi\u00e7imde ele almay\u0131 arzulad\u0131\u011f\u0131 bir \u015fey. \u015eu anki \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n, \u201colduk\u00e7a y\u00fczeysel\u201d oldu\u011funu belirtiyorlar ve daha derinlemesine yeni \u00e7al\u0131\u015fmalar yapacaklar\u0131n\u0131 duyuruyorlar.<\/p>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"STEMin_yaralari_duzelecek_mi\"><\/span>STEM\u2019in yaralar\u0131 d\u00fczelecek mi?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p>\u00c7al\u0131\u015fma profesyonel olmayan akran de\u011ferlendirmelerinin yayg\u0131n oldu\u011funu ve STEM&#8217;de yeterince temsil edilmeyen gruplara orant\u0131s\u0131z bir \u015fekilde zarar verdi\u011fini g\u00f6stermektedir. \u00d6zellikle, yeterince temsil edilmeyen gruplar\u0131n profesyonel olmayan bir akran de\u011ferlendirme raporu ald\u0131ktan sonraki bilimsel yetenekleri, \u00fcretkenlikleri ve kariyer ilerlemeleri \u00fczerinde do\u011frudan olumsuz etkiler olu\u015fmas\u0131 olas\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131n y\u00fcksekli\u011fine dikkat \u00e7ekmi\u015ftir. Bu \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n kapsam\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda olmakla birlikte, gelecekteki ara\u015ft\u0131rmalar, profesyonel olmayan akran incelemelerinin ikinci dil olarak \u0130ngilizce, ikinci a\u015fama bilim adamlar\u0131, kariyer a\u015famas\u0131, hibelerde akran de\u011ferlendirmesi ve farkl\u0131l\u0131klar yaratabilecek di\u011fer fakt\u00f6rler \u00fczerindeki etkisine de odaklanmal\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc dergilerde <a href=\"https:\/\/www.enago.com.tr\/publication-support\/peer-review-service.htm\" data-internallinksmanager029f6b8e52c=\"36\" title=\"Hakem De\u011ferlendirmesi\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">hakem de\u011ferlendirmesi<\/a> yapan ki\u015filer, hayatta ba\u015fka noktalarda yine kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kabilir. Bu nedenle profesyonel olmayan akran de\u011ferlendirmelerinin bilimsel s\u00fcre\u00e7te yeri yoktur ve olmamal\u0131d\u0131r. Bilim adamlar\u0131 birey olarak derhal de\u011fi\u015fiklik yapma yetkisine ve sorumlulu\u011funa sahip olmal\u0131d\u0131r. Bununla birlikte, bilimi ileriye ta\u015f\u0131man\u0131n ayr\u0131lmaz bir par\u00e7as\u0131 olan d\u00fc\u015f\u00fcnceli, yap\u0131c\u0131 ve ayr\u0131nt\u0131l\u0131 ele\u015ftiriler ve yorumlar yazmak i\u00e7in \u00f6nemli miktarda zaman ve \u00e7aba harcayan hakemlere ve edit\u00f6rlere te\u015fekk\u00fcrler.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Hakemli ara\u015ft\u0131rmalar kaliteli bilimsel yay\u0131nlar\u0131n olu\u015fmas\u0131 ve bilimin ilerlemesi i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemlidir. \u0130deal olarak, hakemlik [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":21696,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[1495,1498],"tags":[1569,1567,1576],"ppma_author":[1657],"class_list":["post-21693","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-publishing-research","category-understanding-reviews","tag-peer-review-reports","tag-peer-reviewers","tag-resources-for-peer-reviewers"],"acf":[],"single_webinar_page_date":null,"single_webinar_page_time":null,"session_agenda":null,"who_should_attend_this_session":null,"about_the_speaker_field":null,"co-webinar-sec":null,"co_webinar_sec_one":null,"speaker-name":null,"webinar-date":null,"webinar-time":null,"webinar-s-image":null,"custum_webinar_category":null,"authors":[{"term_id":1657,"user_id":4,"is_guest":0,"slug":"editor","display_name":"Enago Academy","avatar_url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/2ef4bc47f3ceaa56f5eb3b26f9520fad298ba36ede4f86315997ffb45db37a1f?s=96&d=mm&r=g","author_category":"","first_name":"Editor","last_name":"Academy","user_url":"","job_title":"","description":"Enago Academy, the knowledge arm of Enago, offers comprehensive and up-to-date resources on academic research and scholarly publishing to all levels of scholarly professionals: students, researchers, editors, publishers, and academic societies. It is also a popular platform for networking, allowing researchers to learn, share, and discuss their experiences within their network and community. The team, which comprises subject matter experts, academicians, trainers, and technical project managers, are passionate about helping researchers at all levels establish a successful career, both within and outside academia."}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.enago.com\/academy\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21693","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.enago.com\/academy\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.enago.com\/academy\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enago.com\/academy\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enago.com\/academy\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=21693"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.enago.com\/academy\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21693\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":22219,"href":"https:\/\/www.enago.com\/academy\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21693\/revisions\/22219"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enago.com\/academy\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/21696"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.enago.com\/academy\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=21693"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enago.com\/academy\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=21693"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enago.com\/academy\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=21693"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enago.com\/academy\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=21693"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}