{"id":22005,"date":"2020-04-14T17:55:39","date_gmt":"2020-04-14T14:55:39","guid":{"rendered":"https:\/\/www.enago.com\/academy\/tr\/?p=22005"},"modified":"2020-09-07T15:15:07","modified_gmt":"2020-09-07T12:15:07","slug":"fighting-misinformation-during-covid","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.enago.com\/academy\/tr\/fighting-misinformation-during-covid\/","title":{"rendered":"COVID-19 Salg\u0131n Krizi S\u0131ras\u0131nda Bilgi Kirlili\u011finden Korunma"},"content":{"rendered":"<p>Covid-19 bir halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 krizidir. Bu kapsamda her birimize d\u00fc\u015fen g\u00f6rev kendimizi, sevdiklerimizi, kom\u015fular\u0131m\u0131z\u0131, topluluklar\u0131m\u0131z\u0131 ve genel olarak toplumu korumak ve bunun i\u00e7in bireysel \u00f6nlemler almam\u0131z gerekti\u011fidir. Bu eylemleri yaparken de \u00e7evremizi bilgilendirmek i\u00e7in, g\u00fcvenebilece\u011fimiz ve do\u011fru bilgiyi bulabilmemiz \u00e7ok \u00f6nemlidir. Bir\u00e7o\u011fumuz, Covid-19&#8217;a neden olan vir\u00fcs olan yeni koronavir\u00fcs hakk\u0131ndaki haberleri almak i\u00e7in yani do\u011fru bilgiye eri\u015fmek i\u00e7in m\u00fccadele ediyoruz. Pek \u00e7ok insan salg\u0131n nedeniyle hayat\u0131n\u0131 kaybetti veya a\u011f\u0131r hasta durumunda. Di\u011ferleri ise haftalard\u0131r karantina alt\u0131ndalar. Hastal\u0131k, Amerika Birle\u015fik Devletleri de dahil olmak \u00fczere bir\u00e7ok \u00fclkede yay\u0131l\u0131yor. \u015eu anda k\u00fcresel bir pandemi olarak adland\u0131r\u0131lan \u015feyle hepimiz kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yay\u0131z ve bir\u00e7o\u011fumuz kendimizi, ailelerimizi ve topluluklar\u0131m\u0131z\u0131 korumak i\u00e7in hangi \u00f6nlemlerin al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fini bulmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz. Televizyon haberleri, internet aramalar\u0131 ve sosyal medyadan edindi\u011fimiz bilgiler, ortaya \u00e7\u0131kan Covid-19 krizi hakk\u0131nda s\u00fcrekli g\u00fcncel bilgiler edinmemizi sa\u011fl\u0131yor. Ancak bu bilgilerin baz\u0131lar\u0131 do\u011fru oldu\u011fu halde baz\u0131lar\u0131 yanl\u0131\u015f olabiliyor ve etraf\u0131m\u0131zda bir bilgi y\u00fcklemesine maruz kal\u0131yoruz.<\/p>\n<div id=\"om-ceko1gku0mkfe69nxkbs-holder\"><\/div>\n<p><script type=\"text\/javascript\" src=\"https:\/\/a.omappapi.com\/app\/js\/api.min.js\" data-campaign=\"ceko1gku0mkfe69nxkbs\" data-user=\"41855\" async><\/script><\/p>\n<div id=\"ez-toc-container\" class=\"ez-toc-v2_0_74 counter-hierarchy ez-toc-counter ez-toc-grey ez-toc-container-direction\">\n<div class=\"ez-toc-title-container\">\n<p class=\"ez-toc-title\" style=\"cursor:inherit\">Table of Contents<\/p>\n<span class=\"ez-toc-title-toggle\"><a href=\"#\" class=\"ez-toc-pull-right ez-toc-btn ez-toc-btn-xs ez-toc-btn-default ez-toc-toggle\" aria-label=\"Toggle Table of Content\"><span class=\"ez-toc-js-icon-con\"><span class=\"\"><span class=\"eztoc-hide\" style=\"display:none;\">Toggle<\/span><span class=\"ez-toc-icon-toggle-span\"><svg style=\"fill: #999;color:#999\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" class=\"list-377408\" width=\"20px\" height=\"20px\" viewBox=\"0 0 24 24\" fill=\"none\"><path d=\"M6 6H4v2h2V6zm14 0H8v2h12V6zM4 11h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2zM4 16h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2z\" fill=\"currentColor\"><\/path><\/svg><svg style=\"fill: #999;color:#999\" class=\"arrow-unsorted-368013\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"10px\" height=\"10px\" viewBox=\"0 0 24 24\" version=\"1.2\" baseProfile=\"tiny\"><path d=\"M18.2 9.3l-6.2-6.3-6.2 6.3c-.2.2-.3.4-.3.7s.1.5.3.7c.2.2.4.3.7.3h11c.3 0 .5-.1.7-.3.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7zM5.8 14.7l6.2 6.3 6.2-6.3c.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7c-.2-.2-.4-.3-.7-.3h-11c-.3 0-.5.1-.7.3-.2.2-.3.5-.3.7s.1.5.3.7z\"\/><\/svg><\/span><\/span><\/span><\/a><\/span><\/div>\n<nav><ul class='ez-toc-list ez-toc-list-level-1 ' ><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-1\" href=\"https:\/\/www.enago.com\/academy\/tr\/fighting-misinformation-during-covid\/#Salgin_surecinde_dogru_bilgiye_erismek\" >Salg\u0131n s\u00fcrecinde do\u011fru bilgiye eri\u015fmek<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-2\" href=\"https:\/\/www.enago.com\/academy\/tr\/fighting-misinformation-during-covid\/#%E2%80%9CBilgilendirilmis_Halk_Merkezi%E2%80%9D\" >\u201cBilgilendirilmi\u015f Halk Merkezi\u201d<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-3\" href=\"https:\/\/www.enago.com\/academy\/tr\/fighting-misinformation-during-covid\/#Bilgilendirilmis_Halk_Merkezi_koronavirus_salgini_hakkinda_ne_diyor\" >Bilgilendirilmi\u015f Halk Merkezi koronavir\u00fcs salg\u0131n\u0131 hakk\u0131nda ne diyor?<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-4\" href=\"https:\/\/www.enago.com\/academy\/tr\/fighting-misinformation-during-covid\/#Yanlis_bilgiden_kacinmak_icin_bazi_oneriler\" >Yanl\u0131\u015f bilgiden ka\u00e7\u0131nmak i\u00e7in baz\u0131 \u00f6neriler<\/a><\/li><\/ul><\/nav><\/div>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Salgin_surecinde_dogru_bilgiye_erismek\"><\/span>Salg\u0131n s\u00fcrecinde do\u011fru bilgiye eri\u015fmek<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p>Do\u011fal afetler, end\u00fcstriyel kazalar, ter\u00f6rist sald\u0131r\u0131lar\u0131 ve ortaya \u00e7\u0131kan salg\u0131n hastal\u0131klar gibi kriz olaylar\u0131 \u00e7o\u011fu zaman y\u00fcksek belirsizlik i\u00e7eren d\u00f6nemlerdir. Ne olup bitti\u011fine ve bu konuda ne yapmam\u0131z gerekti\u011fine dair y\u00fczde y\u00fcz do\u011fru bilgiyi bulmakta zorlan\u0131r\u0131z. Bu gibi durumlarda, \u00e7o\u011fu zaman bilgi bo\u015fluklar\u0131 vard\u0131r \u00e7\u00fcnk\u00fc kriz ile ilgili hen\u00fcz bilmedi\u011fimiz \u015feyler vard\u0131r. Ayr\u0131ca durumun \u201cger\u00e7ekleri\u201d o kadar dinamiktir ki bilgi s\u00fcrekli g\u00fcncellenmek zorundad\u0131r ve <a href=\"https:\/\/www.enago.com\/academy\/5-quick-tips-for-dealing-with-information-overload\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">y\u00fckl\u00fc bir bilgi da\u011f\u0131<\/a> olu\u015fur. Bu gibi kriz s\u00fcre\u00e7leri, s\u00f6ylentilerin ve yanl\u0131\u015f bilginin h\u0131zl\u0131 ve kolayca yay\u0131ld\u0131\u011f\u0131 zamanlar olmu\u015ftur. Bir de internetin hayat\u0131m\u0131z\u0131n her alan\u0131na girmesi ile sosyal medyan\u0131n yayg\u0131n kullan\u0131m\u0131 artm\u0131\u015f ve hemen hemen her \u015feyin herkes taraf\u0131ndan kolayca payla\u015f\u0131lmas\u0131 ile de bilgi kirlili\u011fi sorununu ortaya \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131r. Bu durum \u00f6zellikle de g\u00fcn\u00fcm\u00fczde Covid-19 krizi ile alakal\u0131 olarak sorun olmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>15 \u015eubat&#8217;ta <a href=\"https:\/\/www.who.int\" target=\"_blank\" rel=\"nofollow noopener noreferrer\">D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc (WHO)<\/a> Genel M\u00fcd\u00fcr\u00fc olan Tedros Adhanom Ghebreyesus, sadece bir salg\u0131nla de\u011fil, ayn\u0131 zamanda onun bir yan etkisi olarak adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 bilgi kirlili\u011fi denen \u015feyle de m\u00fccadele edildi\u011fini belirtmi\u015ftir. <a href=\"https:\/\/www.who.int\/emergencies\/diseases\/novel-coronavirus-2019\/advice-for-public\/myth-busters\" target=\"_blank\" rel=\"nofollow noopener noreferrer\">Vir\u00fcs hakk\u0131nda \u00e7ok say\u0131da yanl\u0131\u015f bilgi<\/a> vakas\u0131n\u0131n internet ortam\u0131nda bazen kas\u0131tl\u0131 olarak ve bazen de do\u011fal olarak yay\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirmi\u015ftir. Bundan daha k\u00f6t\u00fcs\u00fc ise art\u0131k hangi bilgiye g\u00fcvenmemiz gerekti\u011fini bulman\u0131n bizim i\u00e7in giderek daha da zor hale gelmesidir. Bu belirsizlik, olay\u0131n ki\u015fisel ve kolektif etkileri ve hangi eylemleri ger\u00e7ekle\u015ftirmemiz gerekti\u011fi konusundaki kayg\u0131y\u0131 beslemektedir. Ne yapmal\u0131y\u0131z? Seyahat etmeli miyiz? \u0130\u015fe gitmeli miyiz? Ebeveynlerimizi veya b\u00fcy\u00fckanne ve b\u00fcy\u00fckbabalar\u0131m\u0131z\u0131 ziyaret etmeli miyiz? Onlar\u0131 ya\u015fl\u0131lar\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 tesisin d\u0131\u015f\u0131na ve evimize ta\u015f\u0131mal\u0131y\u0131z? Varsa ne zaman? \u015eimdi \u00e7ok mu erken? Yar\u0131n \u00e7ok ge\u00e7 mi kalacak?<\/p>\n<p>Bilgi belirsiz oldu\u011funda ve kayg\u0131 y\u00fcksek oldu\u011funda, insanlar i\u00e7in do\u011fal tepki bu belirsizli\u011fi ve kayg\u0131y\u0131 \u201c\u00e7\u00f6zmeye\u201d \u00e7al\u0131\u015fmakt\u0131r. Ba\u015fka bir deyi\u015fle, neler olup bitti\u011fini ve bu konuda ne yapmalar\u0131 gerekti\u011fini anlamakt\u0131r. B\u00f6ylece fiziksel alanlarda veya telefonlar\u0131m\u0131zda ve \u015fimdi sosyal medya platformlar\u0131m\u0131z gibi ileti\u015fim ara\u00e7lar\u0131n\u0131 kullanarak i\u00e7inde bulundu\u011fumuz durumu anlamland\u0131rmak i\u00e7in bir araya gelmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131r\u0131z. Bilgi toplar\u0131z ve kendi nedenlerimiz, etkilerimiz ve en iyi yan\u0131t verme stratejilerimizle ilgili olarak ortaya \u00e7\u0131kan ve payla\u015f\u0131lan anlay\u0131\u015f\u0131 hep birlikte bir araya getirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131r\u0131z. \u0130\u015fte t\u00fcm bu teoriler, verdi\u011fimiz kararlar\u0131 ve ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z eylemleri bilgilendirir. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar bu faaliyetleri \u201ckolektif alg\u0131lama\u201d olarak isimlendiriyor ve bunun insani felaketlere verdi\u011fi yan\u0131t\u0131n do\u011fal bir par\u00e7as\u0131 oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorlar. \u00c7o\u011fumuzun da \u015fu anda kolektif alg\u0131lamaya az \u00e7ok kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 tahmin ediyorum. Bununla birlikte, geli\u015fen alg\u0131lama s\u00fcrecinin kendisi de \u00e7e\u015fitli s\u00f6ylentiler \u00fcretebilir ki bunlar\u0131n baz\u0131lar\u0131 do\u011fru \u00e7\u0131kabilece\u011fi gibi baz\u0131lar\u0131 da yanl\u0131\u015f s\u00f6ylentiler olacaklard\u0131r. Maalesef ki yanl\u0131\u015f s\u00f6ylentiler, yanl\u0131\u015f bilgiler veya bilgi kirlilikleri tehlikelidir, \u00e7\u00fcnk\u00fc insanlar\u0131n kendilerini veya ba\u015fkalar\u0131n\u0131 tehlikeye atan kararlar da dahil olmak \u00fczere yanl\u0131\u015f kararlar vermelerine neden olabilirler.<\/p>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"%E2%80%9CBilgilendirilmis_Halk_Merkezi%E2%80%9D\"><\/span>\u201cBilgilendirilmi\u015f Halk Merkezi\u201d<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p>Seattle\u2019daki Washington \u00dcniversitesi&#8217;nden be\u015f ara\u015ft\u0131rmac\u0131, Aral\u0131k 2019&#8217;da \u201c<a href=\"https:\/\/www.cip.uw.edu\" target=\"_blank\" rel=\"nofollow noopener noreferrer\">Bilgilendirilmi\u015f Halk Merkezi<\/a>\u201d (BHM) ismiyle bir olu\u015fum ba\u015flatt\u0131 ancak ba\u015flar\u0131na b\u00f6yle bir salg\u0131n gelece\u011fini bilmiyorlard\u0131. Bu merkez, yanl\u0131\u015f bilginin nas\u0131l yay\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 incelemeyi ama\u00e7lamaktad\u0131r. Bulgular\u0131 ile de \u201cbilgili bir toplumu te\u015fvik etmek ve demokratik s\u00f6ylemi g\u00fc\u00e7lendirmek\u201d istemektedirler. Kurulu\u015fundan sadece birka\u00e7 ay sonra, koronavir\u00fcs pandemisi ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f ve doymu\u015f sosyal ve geleneksel medyaya sahip gelgitli bir bilgi dalgas\u0131 \u00fcretiyor ki bu bilginin baz\u0131s\u0131 do\u011fru ve baz\u0131s\u0131 da \u00e7ok fazla do\u011fru de\u011fil. <a href=\"https:\/\/www.cip.uw.edu\/about\/\" target=\"_blank\" rel=\"nofollow noopener noreferrer\">BHM<\/a> (Center for an Informed Public &#8211; CIP), yanl\u0131\u015f bilgi ve bilgi olmayan bilgi konular\u0131nda ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 politikaya, teknoloji tasar\u0131m\u0131na, m\u00fcfredat geli\u015ftirme ve kamu kat\u0131l\u0131m\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmek i\u00e7in birinci s\u0131n\u0131f ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, laboratuvarlar, d\u00fc\u015f\u00fcnce liderleri ve uygulay\u0131c\u0131lar\u0131 bir araya getirmi\u015ftir. Ara\u015ft\u0131rma ve uygulama aras\u0131ndaki d\u00f6ng\u00fcy\u00fc k\u0131saltmak isteyen BHM, bunu g\u00fc\u00e7l\u00fc kentsel ve k\u0131rsal k\u00fct\u00fcphaneler a\u011f\u0131, ulusal e\u011fitimciler a\u011f\u0131 ve kurumsal ortaklar\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla yap\u0131yor. Partizan olmayan Merkez, end\u00fcstri, h\u00fck\u00fcmet, kar amac\u0131 g\u00fctmeyen kurulu\u015flar ve di\u011fer kurumlar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, genellikle bu alanda ara\u015ft\u0131rma ve uygulamada yeterince temsil edilmeyen topluluklardan ve toplumlardan gelen \u00e7e\u015fitli sesleri bir araya getirmektedir. Bu disiplinler aras\u0131 \u00e7aba, \u0130leti\u015fim Fak\u00fcltesi, \u0130nsan Merkezli Tasar\u0131m ve M\u00fchendislik ve Hukuk Fak\u00fcltesi taraf\u0131ndan, Washington \u00dcniversitesi&#8217;ndeki \u0130leti\u015fim Liderli\u011fi Program\u0131 ve di\u011fer bir\u00e7ok \u00fcniversite ve topluluk orta\u011f\u0131 taraf\u0131ndan i\u015fbirli\u011fi ile y\u00fcr\u00fct\u00fclmektedir. Merkezin temel ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n\u0131n her biri, bilginin bir toplum i\u00e7inde yeni bilgi ve eylemlere nas\u0131l d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ara\u015ft\u0131rmaktad\u0131r. BHM, \u201cYanl\u0131\u015f bilgi modern sistemlerde nas\u0131l akar? Bilgi nas\u0131l de\u011ferlere, inan\u00e7lara ve eylemlere d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr? Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, e\u011fitimciler, k\u00fct\u00fcphaneciler ve politika yap\u0131c\u0131lar daha bilgili bir toplumu te\u015fvik etmek i\u00e7in bu yanl\u0131\u015f bilgilendirme s\u00fcre\u00e7lerine partizan olmayan bir \u015fekilde nas\u0131l m\u00fcdahale edebilirler?\u201d sorular\u0131na cevap aramaktad\u0131r.<\/p>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Bilgilendirilmis_Halk_Merkezi_koronavirus_salgini_hakkinda_ne_diyor\"><\/span>Bilgilendirilmi\u015f Halk Merkezi koronavir\u00fcs salg\u0131n\u0131 hakk\u0131nda ne diyor?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p>Merkezin kurucular\u0131ndan ikisi (sosyolog Emma Spiro ve kriz bili\u015fim ara\u015ft\u0131rmac\u0131s\u0131 Kate Starbird) olaylar\u0131 yak\u0131ndan izliyor. Haber raporlar\u0131n\u0131 izleyerek ve sosyal medya platformlar\u0131ndan b\u00fcy\u00fck miktarda veri toplayarak, yanl\u0131\u015f bilginin pandemi s\u0131ras\u0131nda nas\u0131l yay\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve bilimsel uzmanl\u0131\u011f\u0131n kamuoyu alg\u0131lar\u0131n\u0131 nas\u0131l etkiledi\u011fini inceliyorlar. Spiro ve Starbird, ge\u00e7mi\u015f krizlerdeki yanl\u0131\u015f bilginin yay\u0131lmas\u0131ndan \u00f6\u011frenmemiz gereken dersleri ve Covid-19 krizinden \u00f6\u011frenmeyi umduklar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klad\u0131lar. Covid-19 pandemisine dair yanl\u0131\u015f bilgi salg\u0131n\u0131 hakk\u0131nda yorumlar\u0131n\u0131 24 Mart 2020 tarihinde yay\u0131nlad\u0131lar. Yanl\u0131\u015f bilgi payla\u015fan bir\u00e7ok ki\u015finin asl\u0131nda iyi niyetli oldu\u011funu belirttiler. \u0130nsanlar\u0131n bilgi aktard\u0131k\u00e7a bu krizde \u00e7ok \u015fey ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz, \u00e7\u00fcnk\u00fc arkada\u015flar\u0131na ve ailelerine yard\u0131m edebileceklerini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorlar, \u00a0\u015feklinde a\u00e7\u0131klama yapt\u0131lar. Spiro ve Starbird, internetteki veri ve istatistiklerin nas\u0131l kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve tart\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve bunun kamusal anlay\u0131\u015f \u00fczerindeki etkisinin ve insanlar\u0131n karar alma ve eylem yapma bi\u00e7imleri \u00fczerindeki etkisini d\u00fc\u015f\u00fcnmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131 belirttiler.<\/p>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Yanlis_bilgiden_kacinmak_icin_bazi_oneriler\"><\/span>Yanl\u0131\u015f bilgiden ka\u00e7\u0131nmak i\u00e7in baz\u0131 \u00f6neriler<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p>\u0130lk olarak, her birimiz birer bilgi kat\u0131l\u0131mc\u0131s\u0131y\u0131z ve hepimiz bilgi arama ve bilgi payla\u015f\u0131m faaliyetlerimizde dikkatli davranmal\u0131y\u0131z. Kendi kayg\u0131lar\u0131m\u0131z\u0131n yanl\u0131\u015f s\u00f6ylentileri ve bilgi eksikliklerini yaymaya etkisini d\u00fc\u015f\u00fcnelim ve her bilginin do\u011frulu\u011fundan emin olmadan payla\u015f\u0131mda bulunmayal\u0131m. Bu bilgi payla\u015f\u0131m\u0131nda bireysel yava\u015flamak anlam\u0131na da gelebilir. Kaynaklar\u0131m\u0131z\u0131 incelemekte daha titiz olal\u0131m. Ayr\u0131ca, emin olmad\u0131\u011f\u0131m\u0131z i\u00e7eri\u011fi payla\u015fmamay\u0131 da se\u00e7ebiliriz. Payla\u015fmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz bilginin zaten var olan kayg\u0131y\u0131 ve belirsizli\u011fi \u00e7\u00f6zmeye yard\u0131mc\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve sadece kirlili\u011fi g\u00fc\u00e7lendirdi\u011fini fark ediyorsan\u0131z, yay\u0131nlamaktan uzakla\u015f\u0131n. Bunu pandemiye e\u015flik eden infodemi (yani bilgi kirlili\u011fi patlamas\u0131) i\u00e7in bir \u201cel y\u0131kama\u201d uygulamas\u0131 olarak d\u00fc\u015f\u00fcnebiliriz.<\/p>\n<p>\u0130kinci olarak, kriz s\u00fcresince bilgi aktar\u0131m\u0131 g\u00f6revini \u00fcstlenen t\u00fcm ileti\u015fimcilerin, t\u0131p uzmanlar\u0131 ve epidemiyologlar gibi kriz hakk\u0131nda uzman olan ki\u015filerin artan bilgi ve deneyimine g\u00fcvenmelerini \u00f6neriyorum. Ayr\u0131ca ileti\u015fimcilerin ba\u011fl\u0131 bulunduklar\u0131 ajanslar\u0131n ve hatta ajanslar aras\u0131ndaki bilgi aktar\u0131m\u0131n\u0131n da tutarl\u0131 olmas\u0131 gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Etkinli\u011fin do\u011fal belirsizli\u011fini etkili bir \u015fekilde t\u00fcm d\u00fcnyaya iletmeleri ve insanlar\u0131n daha fazla bilgi edindik\u00e7e \u201cger\u00e7eklerin\u201d zaman i\u00e7inde de\u011fi\u015febilece\u011fini anlamalar\u0131na yard\u0131mc\u0131 olmalar\u0131 da \u00f6nemli ve gereklidir.<\/p>\n<p>Son olarak, siyasi liderlere ve politika ileti\u015fimcilerine, yanl\u0131\u015f bilgilendirme yaparak, eksik bilgileri yayarak veya uzmanlar\u0131n bilim ve \u00f6nerileri hakk\u0131nda \u015f\u00fcphe duyarak, soruna nas\u0131l katk\u0131da bulunabileceklerini d\u00fc\u015f\u00fcnmeleri i\u00e7in yalvar\u0131yorum. Toplumun g\u00fcvenli bilgiye a\u00e7 oldu\u011fu anlarda e\u011fer sizler ortal\u0131ktaki bilgiye daha fazla \u015f\u00fcphe katarsan\u0131z bunun sonu\u00e7lar\u0131 ne olur? Kriz olay\u0131na bireysel ve toplu tepkiler \u00fczerinde hem ani hem de zamanla zararl\u0131 etkileri muhakkak olacakt\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Covid-19 bir halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 krizidir. Bu kapsamda her birimize d\u00fc\u015fen g\u00f6rev kendimizi, sevdiklerimizi, kom\u015fular\u0131m\u0131z\u0131, topluluklar\u0131m\u0131z\u0131 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":22007,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[1499,1495],"tags":[1580],"ppma_author":[1657],"class_list":["post-22005","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-understanding-ethics","category-publishing-research","tag-ethics-misconduct"],"acf":[],"single_webinar_page_date":null,"single_webinar_page_time":null,"session_agenda":null,"who_should_attend_this_session":null,"about_the_speaker_field":null,"co-webinar-sec":null,"co_webinar_sec_one":null,"speaker-name":null,"webinar-date":null,"webinar-time":null,"webinar-s-image":null,"custum_webinar_category":null,"authors":[{"term_id":1657,"user_id":4,"is_guest":0,"slug":"editor","display_name":"Enago Academy","avatar_url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/2ef4bc47f3ceaa56f5eb3b26f9520fad298ba36ede4f86315997ffb45db37a1f?s=96&d=mm&r=g","author_category":"","first_name":"Editor","last_name":"Academy","user_url":"","job_title":"","description":"Enago Academy, the knowledge arm of Enago, offers comprehensive and up-to-date resources on academic research and scholarly publishing to all levels of scholarly professionals: students, researchers, editors, publishers, and academic societies. It is also a popular platform for networking, allowing researchers to learn, share, and discuss their experiences within their network and community. The team, which comprises subject matter experts, academicians, trainers, and technical project managers, are passionate about helping researchers at all levels establish a successful career, both within and outside academia."}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.enago.com\/academy\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22005","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.enago.com\/academy\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.enago.com\/academy\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enago.com\/academy\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enago.com\/academy\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=22005"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.enago.com\/academy\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22005\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":22207,"href":"https:\/\/www.enago.com\/academy\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22005\/revisions\/22207"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enago.com\/academy\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/22007"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.enago.com\/academy\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=22005"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enago.com\/academy\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=22005"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enago.com\/academy\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=22005"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enago.com\/academy\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=22005"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}