{"id":2316,"date":"2016-02-24T12:16:41","date_gmt":"2016-02-24T08:46:41","guid":{"rendered":"http:\/\/www.enago.com.tr\/blog\/?p=2316"},"modified":"2018-12-27T05:52:15","modified_gmt":"2018-12-27T02:52:15","slug":"veri-paylasimi-cikar-catismasina-yol-acar-mi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.enago.com\/academy\/tr\/veri-paylasimi-cikar-catismasina-yol-acar-mi\/","title":{"rendered":"Veri Payla\u015f\u0131m\u0131 \u00c7\u0131kar \u00c7at\u0131\u015fmas\u0131na Yol A\u00e7ar M\u0131?"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><strong>\u0130\u015fbirli\u011fi mi yoksa rekabet mi?<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Akademi d\u00fcnyas\u0131, hepimizin bildi\u011fi \u00fczere, birbiriyle i\u015fbirli\u011fi i\u00e7inde olan bir grup profesyonelden olu\u015fuyor. Ancak g\u00fcn\u00fcm\u00fczde f\u0131rsatlar\u0131n gittik\u00e7e azalmas\u0131 nedeniyle, bu i\u015fbirli\u011fi yava\u015f yava\u015f yerini mutlak bir rekabete b\u0131rak\u0131yor. Bu da ister istemez veri payla\u015f\u0131m\u0131 konusunu g\u00fcndeme getiriyor. Acaba akademisyenler aras\u0131ndaki i\u015fbirli\u011fine iyi bir \u00f6rnek olu\u015fturan veri payla\u015f\u0131m\u0131 da bu rekabetten pay\u0131n\u0131 alacak m\u0131?<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Ara\u015ft\u0131rma verileri payla\u015f\u0131lmal\u0131 m\u0131?<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ara\u015ft\u0131rma verilerinin payla\u015f\u0131lmas\u0131, elbette ki bir\u00e7ok avantaj\u0131 da beraberinde getirir. \u0130lk olarak, herkes ara\u015ft\u0131rmay\u0131 yapan ki\u015finin \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131ndan haberdar olur. Bu da ara\u015ft\u0131rmac\u0131n\u0131n tan\u0131nmas\u0131n\u0131 ve i\u015fbirli\u011fi yapabilece\u011fi di\u011fer ara\u015ft\u0131rmac\u0131larla ileti\u015fime ge\u00e7mesini kolayla\u015ft\u0131r\u0131r. Bunun sonucundaysa, yazar ba\u015fka ara\u015ft\u0131rmalara kat\u0131larak ortak yazar olmak i\u00e7in yeni f\u0131rsat kap\u0131lar\u0131n\u0131 a\u00e7m\u0131\u015f olur.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0130kinci neden ise, gereksiz yere tekrarlayan \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n \u00f6nlenmesidir. Bu, daha \u00e7ok akademisyenler toplulu\u011funa y\u00f6nelik bir gerek\u00e7edir. Veriler yayg\u0131n olarak payla\u015f\u0131lmazsa, ayn\u0131 konuda birden fazla \u00e7al\u0131\u015fma e\u015f zamanl\u0131 olarak y\u00fcr\u00fct\u00fclebilir. Bu da say\u0131s\u0131 gitgide azalan ara\u015ft\u0131rma fonlar\u0131n\u0131n etkin bir \u015fekilde kullan\u0131lmas\u0131na engel olur. K\u0131sacas\u0131, veri payla\u015f\u0131m\u0131 hem zaman, hem de para tasarrufu sa\u011flar.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Verilerin payla\u015f\u0131lmas\u0131, bilimsel ilerleme sa\u011flamak, ba\u015fkalar\u0131n\u0131 payla\u015fmaya te\u015fvik etmek, \u00e7al\u0131\u015fma alan\u0131nda bir standart olu\u015fturmak, ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n kalitesini y\u00fckseltmek, daha kolay geri besleme almak, akademik sahtek\u00e2rl\u0131\u011f\u0131 azaltmak ve \u00e7al\u0131\u015fman\u0131z\u0131n \u015feffafl\u0131\u011f\u0131 ve g\u00fcvenilirli\u011fi konusunda olumlu bir imaj yaratmak a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemlidir. Ancak bu i\u015fin bir de \u00f6teki y\u00fcz\u00fc var\u2026<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Potansiyel \u00e7\u0131kar \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Elbette ki, veri payla\u015f\u0131m\u0131n\u0131n getirdi\u011fi avantajlar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra dezavantajlar\u0131 da vard\u0131r. Hatta bunlar, \u00e7\u0131kar \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131na neden olacak boyutta bile olabilir. S\u00f6z konusu dezavantajlar k\u0131saca \u015f\u00f6yle \u00f6zetlenebilir:<\/p>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li>Yay\u0131n hakk\u0131 ile ilgili kanuni engeller: Fon sa\u011flayan kurum ya da ki\u015fiyle yap\u0131lan s\u00f6zle\u015fmeye ba\u011fl\u0131 olarak, ara\u015ft\u0131rman\u0131n veri m\u00fclkiyeti \u00e7e\u015fitli taraflara ait olabilir. Bu s\u00f6zle\u015fmelerde, verilerinizi nerede yay\u0131nlay\u0131p yay\u0131nlayamayaca\u011f\u0131n\u0131za dair h\u00fck\u00fcmler yer alabilir.<\/li>\n<\/ul>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li>Sizden \u00f6nce davrananlar olabilir: Ara\u015ft\u0131rman\u0131z hen\u00fcz meslekta\u015flar\u0131n\u0131z taraf\u0131ndan incelenirken, verileriniz bug\u00fcnk\u00fc a\u00e7\u0131k eri\u015fim dergilerinde kolayca kamuya a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f olabilir. Bu da, ba\u015fkas\u0131 taraf\u0131ndan patentleme ihtimalini g\u00fcndeme getirir.<\/li>\n<\/ul>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li>Gizlilik ve di\u011fer kullan\u0131m kurallar\u0131na uyma: G\u00fcn\u00fcm\u00fczde, data payla\u015f\u0131m\u0131 ge\u00e7mi\u015fe g\u00f6re \u00e7ok daha kolay bir hale geldi. \u00d6zellikle internet sayesinde elimizde bir s\u00fcr\u00fc se\u00e7enek var. Ancak gizlilik ve benzer kullan\u0131m \u015fartlar\u0131 gibi g\u00f6z ard\u0131 edilmemesi gereken noktalar da bulunuyor.<\/li>\n<\/ul>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li>Verilerin yanl\u0131\u015f yorumlanmas\u0131 ve yanl\u0131\u015f kullan\u0131m\u0131: Verilerinizi dosyalar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile payla\u015f\u0131rken, yanl\u0131\u015f kullan\u0131m\u0131 engellemek amac\u0131yla mutlaka datalar\u0131n do\u011fru \u015fekilde kullan\u0131m\u0131 konusunda birtak\u0131m talimatlar yazmal\u0131s\u0131n\u0131z.<\/li>\n<\/ul>\n<p style=\"text-align: justify;\">Anketler sonucunda, ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n gerek klinik deneylerde, gerekse di\u011fer ara\u015ft\u0131rmalarda veri payla\u015f\u0131m\u0131na s\u0131cak bakmamalar\u0131n\u0131n di\u011fer nedenleri ise \u015f\u00f6yle s\u0131ralanm\u0131\u015ft\u0131r:<\/p>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li>Belgeleme ve temizleme i\u00e7in zaman harcamak istememeleri,<\/li>\n<li>Kullan\u0131c\u0131lar\u0131n sorular\u0131na cevap vermek i\u00e7in zaman harcamak istememeleri,<\/li>\n<li>Referans almayacak olmalar\u0131,<\/li>\n<li>\u0130darecilerden onay almak i\u00e7in zaman harcamak istememeleri,<\/li>\n<li>Gelecekteki yay\u0131nlar\u0131 kaybetme ihtimali,<\/li>\n<li>Rakiplerin avantajl\u0131 konuma ge\u00e7mesini istememeleri<\/li>\n<\/ul>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Destek ve te\u015fvik gerekli<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Asl\u0131nda, bilginin herkes i\u00e7in eri\u015filebilir olmas\u0131 esast\u0131r. Bu y\u00fczden, veri payla\u015f\u0131m\u0131na da bu mant\u0131kla bak\u0131labilir. Ancak veri payla\u015f\u0131m\u0131na kar\u015f\u0131 olan ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n arg\u00fcmanlar\u0131 dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, bir tak\u0131m \u00f6nlemlerin al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fi de a\u00e7\u0131kt\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bunlar\u0131n en ba\u015f\u0131nda, ara\u015ft\u0131rma verilerine a\u00e7\u0131k eri\u015fimin yasalarca d\u00fczenlenmesi gelmektedir. Bunun d\u0131\u015f\u0131nda, a\u00e7\u0131k eri\u015fim ara\u015ft\u0131rma deste\u011finin yay\u0131nlara ve verilere ko\u015ful olarak getirilmesi faydal\u0131 olacakt\u0131r. \u00d6zetlemek gerekirse, bu konuda, resmi makamlar\u0131n deste\u011fine ve dergilerle finans\u00f6rlerin de te\u015fvikine ihtiya\u00e7 duyulmaktad\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130\u015fbirli\u011fi mi yoksa rekabet mi? Akademi d\u00fcnyas\u0131, hepimizin bildi\u011fi \u00fczere, birbiriyle i\u015fbirli\u011fi i\u00e7inde olan bir [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":8267,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[1499,1495],"tags":[1605,1617,1586],"ppma_author":[1656],"class_list":["post-2316","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-understanding-ethics","category-publishing-research","tag-research-data-management","tag-big-data","tag-conflict-of-interest"],"acf":[],"single_webinar_page_date":null,"single_webinar_page_time":null,"session_agenda":null,"who_should_attend_this_session":null,"about_the_speaker_field":null,"co-webinar-sec":null,"co_webinar_sec_one":null,"speaker-name":null,"webinar-date":null,"webinar-time":null,"webinar-s-image":null,"custum_webinar_category":null,"authors":[{"term_id":1656,"user_id":8267,"is_guest":0,"slug":"developersid","display_name":"developersid","avatar_url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/ac1364def40b04953d83a9610d34a15281886a26dfb5260bf0ec6b4f98db3d40?s=96&d=mm&r=g","author_category":"1","first_name":"Nilesh","last_name":"Waghela","user_url":"","job_title":"","description":""}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.enago.com\/academy\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2316","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.enago.com\/academy\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.enago.com\/academy\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enago.com\/academy\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/8267"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enago.com\/academy\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2316"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.enago.com\/academy\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2316\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":20706,"href":"https:\/\/www.enago.com\/academy\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2316\/revisions\/20706"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.enago.com\/academy\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2316"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enago.com\/academy\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2316"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enago.com\/academy\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2316"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enago.com\/academy\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=2316"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}