{"id":627,"date":"2014-07-23T06:31:11","date_gmt":"2014-07-23T06:31:11","guid":{"rendered":"http:\/\/www.enago.com.tr\/blog\/?p=627"},"modified":"2018-12-27T13:28:00","modified_gmt":"2018-12-27T10:28:00","slug":"arastirma-yaparken-yanlilik-ile-nasil-mucadele-edilir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.enago.com\/academy\/tr\/arastirma-yaparken-yanlilik-ile-nasil-mucadele-edilir\/","title":{"rendered":"Ara\u015ft\u0131rma Yaparken Yanl\u0131l\u0131k ile Nas\u0131l M\u00fccadele Edilir?"},"content":{"rendered":"<p>Bir ara\u015ft\u0131rmada ama\u00e7, \u00f6ng\u00f6r\u00fc ile sonu\u00e7 aras\u0131ndaki ili\u015fkiyi m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu kadar do\u011fru anlamakt\u0131r. Bu ikili aras\u0131ndaki ili\u015fkiyi yok sayarak iyi bir bilimsel ara\u015ft\u0131rma yapmak olduk\u00e7a zordur. Bu ili\u015fkinin alg\u0131lan\u0131\u015f\u0131n\u0131 muhtelif fakt\u00f6rler etkileyebilir. Bunlardan en \u00f6nemlisi de yanl\u0131l\u0131kt\u0131r. Yanl\u0131l\u0131k, bir bilimsel meselenin \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcnde mant\u0131ksal verileri g\u00f6z ard\u0131 eden her \u00e7e\u015fit e\u011filim olabilir ve ara\u015ft\u0131rman\u0131n tasar\u0131m, veri analizi hatta yay\u0131nlanmas\u0131 gibi bir\u00e7ok a\u015famas\u0131nda devreye girebilir. Ara\u015ft\u0131rma projelerinde veya akademik \u00e7al\u0131\u015fmalarda \u00f6nemli bir yan ama\u00e7 tarafl\u0131 yakla\u015f\u0131mlar\u0131 iyi kontrol edebilmektir. B\u00f6ylece \u00e7al\u0131\u015fmaya daha \u00f6nyarg\u0131s\u0131z bir g\u00f6zle bakm\u0131\u015f oluruz. Peki, bunu nas\u0131l yapaca\u011f\u0131z?<\/p>\n<p><b>\u00d6nyarg\u0131lar\u0131 kontrol etmek<\/b><\/p>\n<p>Yanl\u0131l\u0131k ile m\u00fccadele etmek hi\u00e7 de kolay bir \u015fey de\u011fildir. \u00d6zellikle bilimsel bir \u00e7al\u0131\u015fmada \u00e7ok kez do\u011fru bildi\u011finiz \u015feyleri bir kenara b\u0131rakman\u0131z icap edebilir. Bundan \u00e7ekinmemek gerekir; Amazon.com\u2019un CEO\u2019su Jeff Bezos\u2019un da s\u00f6yledi\u011fi gibi, genelde hakl\u0131 \u00e7\u0131kan insanlar d\u00fc\u015f\u00fcncelerini s\u0131k s\u0131k de\u011fi\u015ftiren insanlard\u0131r. Ancak bunu becerebilmek i\u00e7in \u00f6nyarg\u0131n\u0131n kaynaklar\u0131n\u0131 kurutacak y\u00f6ntemler izlemeniz \u015fartt\u0131r. Buyurun size bu \u00f6nyarg\u0131larla m\u00fccadele yard\u0131mc\u0131 olacak baz\u0131 y\u00f6ntemler:<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<ul>\n<li>Verilere odaklan\u0131n. Duygular\u0131n\u0131z\u0131 ve daha \u00f6nceki bilgileri bir kenara b\u0131rak\u0131n ve sadece verilere ve bunlar\u0131n analizine odaklan\u0131n. \u0130nan\u0131n sizlere \u00e7ok \u015fey s\u00f6yleyecekler.<\/li>\n<li>Kar\u015f\u0131t verileri ve bunlar\u0131n sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 aray\u0131n. \u0130nsan olarak genel e\u011filimimiz d\u00fc\u015f\u00fcncelerimize yak\u0131n verileri aramak ve kabul etmektir. Bu y\u00fczden, \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131m\u0131z sonu\u00e7lar\u0131n kar\u015f\u0131tlar\u0131n\u0131 da d\u00fc\u015f\u00fcnmek egomuzu etkisizle\u015ftirmek i\u00e7in iyi bir y\u00f6ntem olabilir.<\/li>\n<li>Sorumluluk mekanizmalar\u0131n\u0131 \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131n. Ara\u015ft\u0131rman\u0131zda, yat\u0131r\u0131m\u0131n\u0131zda hatta hayat\u0131n\u0131zda ba\u015far\u0131l\u0131 olmak i\u00e7in bir noktada tarafs\u0131z olmaya ihtiyac\u0131n\u0131z vard\u0131r; tabii e\u011fer \u00e7ok \u015fansl\u0131 biri de\u011filseniz. Bu y\u00fczden gerekti\u011finde herkese yanl\u0131\u015flar\u0131n\u0131 s\u00f6yleyebilecek sorumluluk sahibi bir ki\u015fi veya tak\u0131mla \u00e7al\u0131\u015fmak olduk\u00e7a \u00f6nemlidir. Bu ki\u015filer \u00f6nyarg\u0131lar\u0131n i\u015fin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7mesini \u00f6nleyecek bir fren g\u00f6revi g\u00f6r\u00fcr.<\/li>\n<li>S\u00fcrece odaklan\u0131n. Sorumluluk veya hesap verebilirlik; tutarl\u0131, dikkatli, a\u00e7\u0131k ve net bir \u015fekilde tan\u0131mlanm\u0131\u015f bir s\u00fcrecin par\u00e7as\u0131 oldu\u011funda daha etkilidir. E\u011fer herhangi bir p\u00fcr\u00fcz durumunda bile ba\u015far\u0131l\u0131 olmak istiyorsak, planlamam\u0131z\u0131 ona g\u00f6re yapmal\u0131y\u0131z. K\u00f6t\u00fc sonu\u00e7lar\u0131 k\u00f6t\u00fc \u015fansa, iyi sonu\u00e7lar\u0131 ise yetene\u011fe ba\u011flamak insanlar\u0131n ak\u0131ld\u0131\u015f\u0131 ama g\u00fc\u00e7l\u00fc bir e\u011filimidir.<\/li>\n<li>Tekrar tekrar test edin. S\u00fcrecimiz ne kadar iyi olursa olsun,\u00a0 hata yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnerek s\u00fcrekli testler yapmal\u0131y\u0131z. Olabilecek her t\u00fcrl\u00fc riski en aza indirmek i\u00e7in t\u00fcm verileri tekrar g\u00f6zden ge\u00e7irmeliyiz. \u00c7\u00fcnk\u00fc bir kez sonu\u00e7lar\u0131n do\u011fru oldu\u011funa karar verdi\u011finizde, \u00f6nyarg\u0131n\u0131z bunu onaylama e\u011filimde olacakt\u0131r.<\/li>\n<\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bir ara\u015ft\u0131rmada ama\u00e7, \u00f6ng\u00f6r\u00fc ile sonu\u00e7 aras\u0131ndaki ili\u015fkiyi m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu kadar do\u011fru anlamakt\u0131r. Bu ikili [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1741,"featured_media":20409,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[1499,1495],"tags":[1583,1580],"ppma_author":[],"class_list":["post-627","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-understanding-ethics","category-publishing-research","tag-scientific-transparency","tag-ethics-misconduct"],"acf":[],"single_webinar_page_date":null,"single_webinar_page_time":null,"session_agenda":null,"who_should_attend_this_session":null,"about_the_speaker_field":null,"co-webinar-sec":null,"co_webinar_sec_one":null,"speaker-name":null,"webinar-date":null,"webinar-time":null,"webinar-s-image":null,"custum_webinar_category":null,"authors":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.enago.com\/academy\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/627","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.enago.com\/academy\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.enago.com\/academy\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enago.com\/academy\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1741"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enago.com\/academy\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=627"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.enago.com\/academy\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/627\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":21005,"href":"https:\/\/www.enago.com\/academy\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/627\/revisions\/21005"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enago.com\/academy\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/20409"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.enago.com\/academy\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=627"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enago.com\/academy\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=627"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enago.com\/academy\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=627"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enago.com\/academy\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=627"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}