{"id":726,"date":"2014-08-19T06:55:32","date_gmt":"2014-08-19T06:55:32","guid":{"rendered":"http:\/\/www.enago.com.tr\/blog\/?p=726"},"modified":"2020-02-26T14:00:35","modified_gmt":"2020-02-26T11:00:35","slug":"bilimsel-sahteciligin-etkileri-nelerdir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.enago.com\/academy\/tr\/bilimsel-sahteciligin-etkileri-nelerdir\/","title":{"rendered":"Bilimsel Sahtecili\u011fin Etkileri Nelerdir?"},"content":{"rendered":"<p>Bilimsel sahtecilik akademik d\u00fcnyada s\u0131k g\u00f6r\u00fclen olaylardan. Bunu ger\u00e7ekle\u015ftiren ki\u015fi i\u00e7in do\u011furdu\u011fu sonu\u00e7lar ise tahmin edebilece\u011finiz gibi y\u0131k\u0131c\u0131. Bu sonu\u00e7lara de\u011finmeden \u00f6nce ara\u015ft\u0131rmada sahtecili\u011fin tam olarak ne oldu\u011funu irdeleyelim.<\/p>\n<div id=\"om-ifzdr3dxxr5yxgpsn5rj-holder\"><\/div>\n<p><script type=\"text\/javascript\" src=\"https:\/\/a.opmnstr.com\/app\/js\/api.min.js\" data-campaign=\"ifzdr3dxxr5yxgpsn5rj\" data-user=\"41855\" async><\/script><\/p>\n<p><b>Bilimsel sahtecilik nedir?<\/b><\/p>\n<p>Bilimsel sahtecilik, bir ara\u015ft\u0131rmay\u0131 \u00f6neri, de\u011ferlendirme ve raporlanma a\u015famalar\u0131nda hile yolu ile kendi \u00e7\u0131karlar\u0131na g\u00f6re de\u011fi\u015ftirmek anlam\u0131na gelir. Burada dikkat edilmesi gereken konu ise \u015fudur: Yanl\u0131\u015fl\u0131kla yap\u0131lan hatalar veya fikir ve g\u00f6r\u00fc\u015f ayr\u0131l\u0131klar\u0131ndan do\u011fan farkl\u0131 yorumlar hile kapsam\u0131na girmez. Bu y\u00fczden inceleme yaparken bunlara dikkat edilmesi gerekir. Bilimsel hile genelde \u00fc\u00e7 farkl\u0131 \u015fekilde yap\u0131l\u0131r:<\/p>\n<p><b>Uydurma:<\/b> Yazar\u0131n verileri kendi iste\u011fine g\u00f6re \u201cmakyajlamas\u0131\u201d ve bu \u015fekilde rapor etmesi<\/p>\n<p><b><a rel=\"nofollow noopener noreferrer\" target=\"_blank\" title=\"Sahte Bilimsel Makaleden Su\u00e7lanmak\" href=\"https:\/\/www.enago.com.tr\/blog\/sahte-bilimsel-makaleden-suclanmak\/\">Sahtecilik<\/a>:<\/b> Yazar\u0131n ara\u015ft\u0131rmada kullan\u0131lan y\u00f6ntemleri, materyalleri ve ekipmanlar\u0131 manip\u00fcle etmesi, asl\u0131nda olmayan \u015feyleri kullanm\u0131\u015f gibi g\u00f6stermesi<\/p>\n<p><b><a rel=\"nofollow noopener noreferrer\" target=\"_blank\" title=\"Kopya Yay\u0131n Bir \u0130ntihal Midir?\" href=\"https:\/\/www.enago.com.tr\/blog\/kopya-yayin-bir-intihal-midir\/\">\u0130ntihal<\/a>:<\/b> K\u0131sacas\u0131 eser h\u0131rs\u0131zl\u0131\u011f\u0131. Yazar\u0131n ba\u015fkas\u0131na ait fikirleri, y\u00f6ntemleri, sonu\u00e7lar\u0131 ve hatta kelimeleri, at\u0131f yapmadan kendisininmi\u015f gibi g\u00f6stermesi<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Ara\u015ft\u0131rmac\u0131 say\u0131s\u0131n\u0131n \u00e7o\u011falmas\u0131 ve maruz kald\u0131klar\u0131 \u201cyay\u0131nla ya da yok ol\u201d bask\u0131s\u0131 y\u00fcz\u00fcnden daha fazla ara\u015ft\u0131rmac\u0131 b\u00f6yle y\u00f6ntemlere ba\u015fvurmaya ba\u015flad\u0131. Yay\u0131nc\u0131lar ise buna daha s\u0131k\u0131 kontrol y\u00f6ntemleri ve teknolojik \u00e7\u00f6z\u00fcmler ile cevap vermeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar.<\/p>\n<p><b>Yazar\u0131n kariyerine etkileri<\/b><\/p>\n<p>E\u011fer bir yazar veya ara\u015ft\u0131rmac\u0131n\u0131n bilimsel ara\u015ft\u0131rmalarda hile yapt\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcrse tahmin edebilece\u011finiz gibi ba\u015f\u0131na hi\u00e7 de iyi \u015feyler gelmez. Verilecek cezalar kurumdan kuruma g\u00f6re de\u011fi\u015febilir, fakat genel olarak uygulanan yapt\u0131r\u0131mlar \u015fu \u015fekildedir:<\/p>\n<ul>\n<li>Verilen \u00f6d\u00fcller geri alabilir ve onay veren ki\u015filerin onay yetkileri s\u00fcre\u00e7 tamamlan\u0131ncaya kadar iptal edilebilir.<\/li>\n<li>\u015e\u00fcpheli \u00f6d\u00fcller tekrar de\u011ferlendirilmek \u00fczere geri al\u0131nabilir.<\/li>\n<li>Verilen fonlar geri al\u0131nabilir.<\/li>\n<li>S\u00f6z konusu ki\u015fi i\u015ften \u00e7\u0131kar\u0131labilir.<\/li>\n<\/ul>\n<p>T\u00fcm bunlar\u0131n yan\u0131nda kuruma ve ilgili ki\u015fiye baz\u0131 ek cezalar da verebilir. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131n\u0131n ba\u015fka bir yere atanmas\u0131 bunlar aras\u0131ndad\u0131r. Tabii ki bu yapt\u0131r\u0131mlar yazar\u0131n bir daha sahtecilik yapmayaca\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmez, fakat yazar\u0131n akademi ve bilim d\u00fcnyas\u0131ndaki yeri olduk\u00e7a tart\u0131\u015f\u0131l\u0131r bir duruma gelecektir. Ara\u015ft\u0131rma ve yaz\u0131lar\u0131 ciddiye al\u0131nmayacak, kendisine hep sahtek\u00e2r g\u00f6z\u00fc ile bak\u0131lacakt\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bilimsel sahtecilik akademik d\u00fcnyada s\u0131k g\u00f6r\u00fclen olaylardan. Bunu ger\u00e7ekle\u015ftiren ki\u015fi i\u00e7in do\u011furdu\u011fu sonu\u00e7lar ise tahmin [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1741,"featured_media":20409,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[1499,1495],"tags":[1580,1562,1587],"ppma_author":[],"class_list":["post-726","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-understanding-ethics","category-publishing-research","tag-ethics-misconduct","tag-ethical-issues","tag-retractions"],"acf":[],"single_webinar_page_date":null,"single_webinar_page_time":null,"session_agenda":null,"who_should_attend_this_session":null,"about_the_speaker_field":null,"co-webinar-sec":null,"co_webinar_sec_one":null,"speaker-name":null,"webinar-date":null,"webinar-time":null,"webinar-s-image":null,"custum_webinar_category":null,"authors":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.enago.com\/academy\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/726","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.enago.com\/academy\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.enago.com\/academy\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enago.com\/academy\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1741"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enago.com\/academy\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=726"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.enago.com\/academy\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/726\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":21934,"href":"https:\/\/www.enago.com\/academy\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/726\/revisions\/21934"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enago.com\/academy\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/20409"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.enago.com\/academy\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=726"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enago.com\/academy\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=726"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enago.com\/academy\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=726"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enago.com\/academy\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=726"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}