Son yıllarda bilim dünyasında, “Translational Research” kavramı oldukça fazla konuşulmaya başlandı. Türkçe’ye net olarak çeviremesek de “Translational” kelimesinin, İngilizce “translate” sözcüğünden,  yani çevirmek, dönüştürmekten geldiğini biliyoruz. Bu şekilde adlandırılmasının nedeni ise bu araştırmaların amacında gizlidir. Araştırmalarda bulunan bulguları, mümkün olan en kısa sürede hızlı bir şekilde insan sağlığına uygulayabilmek çevrimsel araştırmaların en önemli hedeflerinden birisidir. Bilimin pratik uygulamaları üstüne odaklanan bu araştırma tarzı, araştırma sonuçlarından edinilen bilgileri bir an önce toplumun kullanımına sunmayı amaçlar.

dreamstime_m_14752901-mediumxmediumÇevrimsel Araştırma ile Uygulamalı Araştırmalar Arasındaki Fark
Daha önceki yazılarımızda da bahsettiğimiz gibi uygulamalı araştırmalar da bazı açılardan çevrimsel araştırmalara benziyor. O araştırma tarzı da pratik sonuçlara ulaşmak üzerine kurgulanmıştır. Fakat çevrimsel araştırmanın savunucuları, bunun pek de doğru olmadığını, aslında iki araştırma tarzı arasında belli farklar olduğunu belirtiyorlar. Örneğin, birçok uygulamalı araştırma bir önceki araştırma bulgularını iyileştiren sonuçlar sunuyor. Yani demek istedikleri, eski araştırma sonuçlarını geliştiriyor ama son kullanıma uygun pratik sonuçlar üretemiyor. Onlara göre çevrimsel araştırma birden fazla disipline ulaşabilen, daha geniş ve bütünleştirici bir yaklaşım getiriyor.

Çevrimsel Araştırmanın Aşamaları
Klinik araştırmalar çoğunlukla temel araştırma bilgilerini hasta yararına olacak pratik sonuçlara çevirmek için yapılır. Birçok ülkede de bu tarz araştırmalar devlet veya devlet destekli kurumlar tarafından fonlanmaya başlanmıştır. Örneğin, Amerika’da 2006 yılında Ulusal Sağlık Enstitüleri, Klinik ve Çevrimsel Bilim Ödülü programını başlattı. Bu ödül programının hedefi ise sadece bir kuruma yardım yapmak değildi; tam 60 kadar çevrimsel araştırma merkezine, toplamda 500 milyon dolarlık yardım yapıldı! Bu hem pratiğe dökülebilen araştırmalara ne kadar önem verildiğini hem de insanlığın bu tarz araştırma sonuçlarına ne kadar ihtiyacı olduğunu gösteren önemli bir gelişmeydi.

Çevrimsel araştırmaların gelişmesi aşama aşama olmuştur. Örneğin, en başta temel bilimsel keşiflere dayalı yeni hastalık tedavileri, ilaçları ve ekipmanı geliştiriliyordu. Ardından işin uygulama kısmı geldi yani bazı kanıtlanmış tedavilerin klinik olarak kullanılması ve toplumun buna hazır hale getirilmesi. Bu aşama genel olarak araştırma bulgularının bilim insanları tarafından toplumda kullanımını arttırma arayışı olarak görülüyor. Standart çevrimsel uygulamaların toplumda geniş bir tabanda kabul görmesi biraz zaman alacaktır.

Bu araştırmaların en önemli yanı, hızlı bir şekilde gerçekleştirilmesi ve pratiğe dökülmesidir. İnsan sağlına olumlu etki edecek her türlü bilimsel araştırma tarzı da toplumda mutlaka kabul görecektir.

Share Button