Bilgi çok ama doğru mu?

İnternet günümüzde aradığımız bir telefon numarasından akademik araştırma yazılarına kadar her türlü bilgi kaynağına anında ulaşmamıza yardımcı olan bir sihirli değnek. İnternet sayesinde her an elimizin altında bir kütüphane olmasının konforunu yaşıyoruz! Ancak insan bu kadar çok bilgi kaynağı arasında hangisinin veya hangilerinin güvenilir olabileceğini sorgulamadan da edemiyor. Özellikle de bu kaynakları toplumu aydınlatmak, insanlığa hizmet etmek ve daha iyi bir dünya yaratmak için bilimsel araştırmalarınızda kullanıyorsanız… Zira, bilimde güvenilir, geçerli ve güncel olmayan yanıltıcı bilgilere yer yoktur.

Eskiden evlerimizde cilt cilt ansiklopediler olurdu. Evinde olmayanlar da bu bilgi kaynaklarından kütüphanelere giderek yararlanırlardı. Şimdilerde ise arama motorlarında aradığımız çoğu bilgi için karşımıza Wikipedia yani Türkçe adıyla Vikipedi çıkıyor. Vikipedi, her gün büyüyen çevrimiçi bir ansiklopediye dönüşmüş bir platformdur. İçeriği ise güncel filmlerden nano teknolojiye kadar uzanan geniş bir yelpazeyi kapsıyor.

İmece usulü bilgi derleme

Son zamanlarda Vikipedi’nin referans gösterildiği bilimsel makale sayısındaki artış dikkat çekiyor. Peki, akademik çalışmalarda bu kaynağı geçerli bir referans olarak göstermek iyi bir fikir midir acaba?

Bu soruya cevap vermeden önce, Vikipedi’deki bilgilerin nasıl oluşturulup güncellendiğine göz atalım:

Vikipedi kendi sayfasında da ifade ettiği üzere, içeriği dünyanın dört bir yanından gönüllü insanlar tarafından ortaklaşa hazırlanan, açık kodlu, özgür, kâr amacı gütmeyen, ücretsiz bir ansiklopedidir. Çok az sayıdaki korumalı sayfa dışarıdan gelen kullanıcıların sayfalarında değişiklik yapmasına izin verir. Vikipedi’de ise sayfanın üstünde bulunan “Değiştir” veya “Kaynağı değiştir” düğmelerinden birine basmak, sayfada herhangi bir değişiklik yapmak için yeterlidir.

Açık kodlu böyle bir yapıda ciddi bir denetim mekanizmasının olmaması, paylaşılan bilgilerin güvenilirliği konusunda ister istemez soru işaretleri oluşturuyor. Ayrıca yanlış bilgilerin düzeltilmesi ile ilgili taleplerin de yeterince dikkate alınmadığı görüşü yaygın. Eksik ve hatalı bilgilerin dışında, sayfada yazım ve dilbilgisi hataları ile de sıklıkla karşılaşılıyor.

Hal böyle olunca, alıntılamanın doğruluğunun ve geçerliğinin kritik olduğu bilimsel çalışmalarda Vikipedi’yi referans olarak göstermenin çok da parlak bir fikir olmadığı sonucu ortaya çıkıyor. Özellikle de zor durumda kalmamak ve prestijinizi korumak adına…

Avantajları

Peki bunca insanın emek vererek girdiği bu bilgilerin sağladığı hiçbir avantaj yok mudur? Yukarıda söz ettiğimiz dezavantajlarına rağmen, elbette ki Vikipedi’nin da işinize yarayacak bir sürü yönü vardır.

Her şeyden önce bu platformda çok çeşitli bilgiler sunuluyor, içerik oldukça zengin, üstelik doğruluğu tespit edilmiş bilgiler de yer alıyor. Bu nedenler Vikipedi, çalışmalarınız için iyi bir başlangıç noktası olabilir. Araştırmalarınızı daha da derinleştirmek için bu platformu alt yapı olarak kullanabilirsiniz. Ancak unutmayın ki, Vikipedi’de gördükleriniz orijinal araştırmalar, referanslar veya alıntılamalar olmayabilir.

Kullanın ama araştırmalar için değil!

Vikipedi’yi kullanın! Ancak kullanılacak tüm bilgilerin kontrol edilip, doğru olup olmadığının araştırılması gerektiğini de aklınızın bir köşesinde bulundurun. Ve araştırmalarınız için buradan alıntı kullanmamaya da dikkate edin.

Share Button