Negatif araştırma sonuçları derken ne demek istiyoruz, ilk önce bunu açıklayalım. İlk olarak negatif demek araştırmayı destekleyen bir kanıt bulunamaması demektir. Bu duruma araştırma grubunun veya alanın çok küçük olması ve araştırmaya gerekli desteğin verilememesi neden olabilir.  Çoğu negatif sonuç halen yayınlanmamaktadır. Eskiden akademisyenler kendi kariyerlerini düşünerek bu sonuçları yayınlamak istemezlerdi fakat günümüzde durum çok farklı. Çünkü bir araştırmanın sonucunda ne çıkarsa çıksın bilimsel açıdan bir anlamı vardır ve ileri ki araştırmalara yardımcı olabilir.

etikEtik değerler başta gelir
Öncelikle negatif araştırma sonuçlarını yayınlamalıyız çünkü etik olarak en doğrusu budur. Herşeyden önce etik açıdan bir araştırmanın çıktılarını ne olursa olsun yayınlamak gerekir. Bunun haricinde bu sonuçları yayınlamak için birçok bilimsel neden sıralayabiliriz. Öncelikle bu sonuçlar herhangi bir bilimsel konu hakkında değerli veriler içeriyor ve bunları kullanarak yapılan sistematik değerlendirmeler araştırma döngüsünün önemli bir parçası oluyor. Çünkü bir bilim insanı yeni bir araştırmaya başladığında ilk adım kanıtların sistematik değerlendirmesinin yapılmasıdır. Bu değerlendirmeler daha önce cevabı bulunmuş bir soruyu içeriyor veya başka bir çalışmanın haklı olduğunu gösteriyor olabilir.

Sistematik değerlendirmeler araştırmaya küçük ama çarpıcı çalışmalar orataya koyuyor olabilir. Örneğin küçük fakat önemli bir araştırmaya mevcut kanıtlar ışığında bakıldığında şans eseri bu araştırmanın sonuçları bilimsel açıdan geçerli bir kanıt olabilir ama gelin görün ki gerçek etkisi bu olmayabilir. Negatif sonuçların önemi de burada ortaya çıkmaya başlar. Çünkü bu tür sonuçların bulunabilir olması daha sonra küçük ve olumlu bir araştırma çalışmasının da yorumlanabilir olmasını sağlar.

Negatif sonuçlar da hayat kurtarır
Araştırmaların değerlendirilmesi yapılırken tüm sonuçlar ve denemeler değerlendirilmelidir. Örneğin şu örnek negatif araştırma sonuçlarının yayınlaması gerekliliğini açık bir şekilde gösteriyor. Hastanelerden kullanılan tam donanımlı inme ünitelerinin denemeleri yapılırken doğal olarak normal hasta bakım üniteleri ile karşılaştırılmış ve 16 denemenin 14’ünde negatif inme üniteleri açısından negatif sonuçlar çıkmıştır, dört araştırma da hiç yayınlanmamıştır. Fakat tüm sonuçlar değerlendirildiğinde inme ünitelerinin ölüm oranını %17’i azalttığı görülmüştür ki bu medikal anlamda yüksek bir orandır. Buradan da görebileceğimiz gibi eğer negatif sonuçlar yayınlanmamış olsaydı bu ünitelerin bir işe yaramadığını düşünecektik. Şimdi belki de bu üniteler bazı hastaların hayatını kurtarıyor.

Günümüzde artık “negatif sonuçlar hakkında konuşamazsın” dönemi bitiyor. Hatta bunları yayınlayabileceğiz bazı açık erişime sahip yayıncılar ve veritabanları bile var. Bunlardan bazıları: f1000research.comPeerJfigshare ve ArXiv.

Share Button